هشدار! انواع فوبیا را بشناس

ما از چی می ترسیم؟

فوبیا به طرز شگفت آوری رایج است ، اما مردم دقیقاً از چه چیز بیشتر ترس دارند؟ آیا هراسهایی وجود دارد که بیشتر از سایرین شیوع داشته باشد؟

فوبیاهای زیر ده مورد از رایج ترین اشیا or یا شرایطی هستند که منجر به ترس و علائم مشخصی مانند سرگیجه ، حالت تهوع و نفس نفس می شوند. در برخی موارد ، این علائم به یک حمله وحشت کامل تبدیل می شوند  .

هراس اجتماعی (اختلال اضطراب اجتماعی) و آگورافوبیا در دسته اختلالات اضطرابی خود قرار دارند ، جایی که هشت ترس دیگر باقیمانده “هراسهای خاص” در ارتباط با یک شی یا موقعیت خاص در نظر گرفته می شوند.

این هراسهای معمول معمولاً شامل محیط ، حیوانات ، ترس از آمپول و خون و همچنین برخی شرایط دیگر است.

علل روانشناختی به وجود آمدن فوبیا

1. علل ژنتیکی و بیولوژیکی

تحقیقات نشان داده‌اند که فوبیاها ممکن است تمایل ژنتیکی داشته باشند. افرادی که در خانواده‌هایشان فردی مبتلا به اختلالات اضطرابی یا فوبیا دارند، احتمالاً بیشتر در معرض خطر ابتلا به این مشکلات هستند. برخی افراد ممکن است به طور طبیعی بیشتر مستعد اضطراب باشند، که می‌تواند به بروز فوبیا منجر شود.

2. تجربیات تروماتیک یا آسیب‌زا

یکی از علل اصلی فوبیاها، تجربیات تروماتیک و آسیب‌زا در زندگی فرد است. به‌عنوان‌مثال، کسی که در کودکی تجربه سقوط از ارتفاع داشته باشد، ممکن است فوبیای ارتفاع پیدا کند. تجربیات ناخوشایند یا تهدیدآمیز مانند حمله توسط یک حیوان، تصادف رانندگی، یا گرفتار شدن در یک مکان بسته می‌تواند باعث ایجاد فوبیای خاص شود. این نوع فوبیاها معمولاً به‌طور غیرارادی و از طریق یادآوری ترس‌های گذشته بروز می‌کنند.

3. شرایط محیطی و اجتماعی

محیطی که فرد در آن رشد کرده و شرایط اجتماعی‌ای که در آن زندگی می‌کند نیز می‌توانند بر ایجاد فوبیا تأثیرگذار باشند. به عنوان مثال، اگر فرد در کودکی در معرض اضطراب یا ترس‌های شدید قرار بگیرد (مثل والدینی که دارای اضطراب زیاد هستند یا افرادی که به‌طور مداوم کودک را از برخی چیزها می‌ترسانند)، ممکن است این احساسات به صورت فوبیا در فرد بروز کند.

4. شرایط روان‌شناختی و شخصیت

افرادی که دارای ویژگی‌های شخصیتی خاصی مانند حساسیت بالا، کمال‌گرایی، یا اضطراب اجتماعی هستند، بیشتر در معرض ابتلا به فوبیا قرار دارند. این افراد ممکن است به‌طور طبیعی بیشتر نگران و مضطرب باشند و این نگرانی می‌تواند به ترس‌های غیرمنطقی و فوبیا منجر شود.

5. یادگیری اجتماعی یا شرطی‌سازی

شرطی‌سازی کلاسیک یکی از مکانیسم‌های مهم در ایجاد فوبیا است. اگر فرد در موقعیت‌های خاص، احساس ترس یا اضطراب شدید داشته باشد، ممکن است به طور ناخودآگاه این احساسات با اشیاء یا موقعیت‌هایی خاص (که در ابتدا تهدیدآمیز نبوده‌اند) مرتبط شوند. برای مثال، اگر فردی در یک مکان بسته با یک تجربه ترسناک مواجه شود، ممکن است به‌طور غیرارادی از مکان‌های بسته احساس ترس کند.

6. واکنش‌های عصبی و شیمیایی در مغز

در برخی از افراد مبتلا به فوبیا، ممکن است اختلالات شیمیایی در مغز باعث بروز اضطراب و ترس‌های غیرمنطقی شود. تغییرات در سطح مواد شیمیایی مغزی مانند سروتونین و گابا (GABA) می‌توانند تأثیر زیادی بر احساسات و واکنش‌های عاطفی داشته باشند، که ممکن است به توسعه فوبیا منجر شود.

7. ترس‌های فرهنگی و اجتماعی

در برخی موارد، فوبیاها ممکن است تحت تأثیر فرهنگ و جامعه‌ای که فرد در آن زندگی می‌کند شکل بگیرند. به‌عنوان‌مثال، در برخی فرهنگ‌ها ممکن است ترس از برخی موجودات یا اتفاقات خاص تقویت شود، که باعث ایجاد فوبیا در افراد آن جامعه می‌شود.

8. پاسخ‌های ناخودآگاه

در روانکاوی، فوبیاها گاهی به عنوان پاسخ‌های ناخودآگاه به تجربیات پنهانی و درونی فرد در نظر گرفته می‌شوند. به‌طور مثال، ممکن است فرد به دلیل مشکلات عاطفی یا روانی که در سطح ناخودآگاه قرار دارند، به شیء یا موقعیتی خاص دچار ترس غیرمنطقی شود.

انواع فوبیا:

ترس از عنکبوت

Arachnophobia  ترس از عنکبوت و سایر گیاهان مروارید است. مشاهده یک عنکبوت می تواند واکنش ترس را تحریک کند ، اما در برخی موارد ، صرفاً تصویر یک خرچنگ یا فکر یک عنکبوت می تواند منجر به احساس ترس و وحشت طاقت فرسایی شود.

پس چرا بسیاری از مردم از گیاه خارپشت وحشت دارند؟ در حالی که تخمین زده می شود 35000 گونه مختلف عنکبوتی وجود داشته باشد ، اما فقط حدود دوازده نوع خطر واقعی را برای انسان تهدید می کنند.

یکی از متداول ترین توضیحات در مورد این هراسهای حیوانی و مشابه این است که چنین موجوداتی زمانی تهدید قابل توجهی برای اجداد ما بودند که فاقد دانش پزشکی و ابزارهای تکنولوژیکی برای رفع آسیب های حیوانات و حشرات بودند. در نتیجه ، تکامل منجر به ایجاد استعداد ترس از این موجودات شد.

افسردگی هراسی

افسردگی  هراسی از مار است. این ترس هراسی کاملاً رایج است و اغلب به علل تکاملی ، تجربیات شخصی یا تأثیرات فرهنگی نسبت داده می شود. برخی اظهار می دارند که از آنجا که مارها گاهی سمی هستند ، اجداد ما که از چنین خطری اجتناب می کردند بیشتر زنده می مانند و ژن های خود را منتقل می کنند.

نظریه دیگری نشان می دهد که ترس از مارها و حیوانات مشابه ممکن است ترس ذاتی از بیماری و آلودگی باشد. مطالعات نشان داده است که این حیوانات تمایل به واکنش انزجارآمیز دارند ، که ممکن است توضیح دهد که چرا فوبیای مار بسیار رایج است اما مردم تمایل ندارند که هراس های مشابه حیوانات خطرناک مانند شیرها یا خرس ها را نشان دهند.

ترس از ارتفاع

اکروفوبیا یا ترس از ارتفاع بیش از 6٪ افراد را تحت تأثیر قرار می دهد. 5  این ترس می تواند منجر به  حملات اضطرابی  و پرهیز از مکان های بلند شود. افرادی که از این فوبیا رنج می برند ممکن است تمام تلاش خود را انجام دهند تا از مکان های بلند مانند پل ها ، برج ها یا ساختمان های بلند اجتناب کنند.

در حالی که در بعضی موارد این ترس از ارتفاع ممکن است نتیجه یک تجربه آسیب زا باشد ، اما تفکر فعلی نشان می دهد که این ترس ممکن است به عنوان سازگاری با محیطی که سقوط از ارتفاع خطر قابل توجهی ایجاد کرده است ، تکامل یافته است.

در حالی که معمولاً ابتلای مردم به درجه ای از ترس هنگام برخورد با ارتفاع زیاد است ، این ترس هراسی را شامل می شود که می تواند منجر به حملات وحشت و رفتارهای اجتنابی شود.

اختلال هراسی

گریزی  ترس از رعد و برق و رعد و برق است. افراد مبتلا به این ترس هراس وقتی با چنین پدیده های مربوط به آب و هوا روبرو می شوند احساس وحشتناک ترس را تجربه می کنند. علائم اختلال هراسی اغلب شبیه سایر فوبیا است و شامل لرزش ، ضربان قلب سریع و افزایش تنفس است.

در هنگام رعد و برق یا طوفان صاعقه ای ، افراد مبتلا به این اختلال ممکن است تمام تلاش خود را برای پناه بردن یا پنهان شدن از رویداد آب و هوایی مانند مخفی شدن در تخت زیر پوشش یا حتی اردک زدن در داخل کمد یا حمام انجام دهند. افراد مبتلا به این فوبیا تمایل زیادی به آب و هوا دارند.

آنها ممکن است هر روز زمان زیادی را صرف ردیابی آب و هوای محلی و ملی کنند تا بدانند چه موقع هر نوع طوفانی اتفاق می افتد. در برخی موارد ، این هراس حتی ممکن است منجر به آگورافوبیا شود که در آن افراد از برخورد صاعقه یا رعد و برق چنان ترس دارند که قادر به ترک خانه خود نیستند.

تریپانوفوبیا

ترایپانوفوبیا  ترس از تزریق است ، بیماری که گاهی اوقات باعث می شود افراد از درمان های پزشکی و پزشکان اجتناب کنند. مانند بسیاری از هراس ها ، این ترس اغلب درمان نمی شود زیرا افراد از ایجاد جسم و موقعیت جلوگیری می کنند. برآوردها نشان می دهد که حدود 20 تا 30 درصد بزرگسالان تحت تأثیر این نوع فوبیا قرار دارند.

هنگامی که افراد مبتلا به این فوبیا مجبور به تزریق می شوند ، ممکن است احساس ترس وحشتناک و افزایش ضربان قلب را که منجر به انجام این روش می شود ، تجربه کنند. حتی برخی از افراد در هنگام تزریق از بین می روند.

از آنجا که این علائم می تواند بسیار آزار دهنده باشد ، افراد مبتلا به این ترس هرگز از پزشکان ، دندانپزشکان و سایر متخصصان پزشکی حتی در صورت ابتلا به نوعی بیماری جسمی یا دندانی که نیاز به توجه دارد ، اجتناب می کنند.

هراسی اجتماعی (اختلال اضطراب اجتماعی)

هراس اجتماعی شامل ترس از موقعیت های اجتماعی است و می تواند کاملاً ناتوان کننده باشد. در بسیاری از موارد ، این فوبیا می تواند به حدی شدید شود که افراد از وقایع ، مکان ها و افرادی که احتمال حمله عصبی را ایجاد می کنند ، اجتناب کنند.

افراد مبتلا به این هراس از دیده شدن یا تحقیر شدن در مقابل دیگران ترس دارند. حتی کارهای عادی و روزمره مانند خوردن یک وعده غذایی نیز می توانند اضطراب آور باشند. ترس های اجتماعی معمولاً در دوران بلوغ ایجاد می شوند و می توانند در طول زندگی ادامه داشته باشند مگر اینکه درمان شوند.

رایج ترین شکل هراس اجتماعی ترس از سخنرانی در جمع است. در برخی موارد ، هراس های اجتماعی باعث می شود که افراد از موقعیت های اجتماعی از جمله مدرسه و کار اجتناب کنند ، که این می تواند تأثیر عمده ای در رفاه و توانایی فرد داشته باشد.

آگورافوبیا

آگورافوبیا شامل ترس از تنها ماندن در موقعیت یا مکانی است که فرار ممکن است دشوار باشد. این نوع ترس از ترس ممکن است شامل ترس از مناطق شلوغ ، فضاهای باز یا موقعیت هایی باشد که احتمالاً باعث حمله وحشت می شوند. مردم اجتناب از این حوادث محرک را شروع خواهند کرد ، گاهی اوقات تا حدی که دیگر به طور کامل خانه خود را ترک نکنند.

تقریباً یک سوم افراد  مبتلا به اختلال وحشت دچار  آگورافوبیا می شوند. آگورافوبیا معمولاً در اواخر دوره بلوغ تا اواسط دهه 30 ایجاد می شود. دو سوم افراد مبتلا به آگورافوبیا را زنان تشکیل می دهند. این اختلال اغلب به عنوان یک حمله هراس خود به خود و غیر منتظره آغاز می شود ، که پس از آن منجر به اضطراب از احتمال وقوع حمله دیگری می شود.

انواع رواندرمانی برای انواع مختلف فوبیا :

1. درمان شناختی-رفتاری (CBT)

درمان شناختی-رفتاری یکی از مؤثرترین و پرکاربردترین روش‌ها برای درمان فوبیا است. در این روش، فرد یاد می‌گیرد که چگونه افکار و رفتارهای غیرمنطقی که باعث ترس از شیء یا موقعیت خاص می‌شوند را شناسایی کرده و تغییر دهد.

• شناختی: در این بخش فرد با افکار منفی و غیرمنطقی که باعث ایجاد ترس می‌شوند، آشنا می‌شود و یاد می‌گیرد که چگونه این افکار را به چالش بکشد.
• رفتاری: فرد با استفاده از تکنیک‌های مختلف مانند مواجهه تدریجی یا مواجهه سیلابی با موقعیت‌های ترسناک رو‌به‌رو می‌شود. هدف این است که فرد بتواند در معرض ترس‌های خود قرار گیرد تا به تدریج ترس از بین برود.

2. مواجهه‌ درمانی (Exposure Therapy)

مواجهه‌ درمانی یکی از تکنیک‌های اصلی در درمان فوبیا است که به فرد کمک می‌کند تا به تدریج به شیء یا موقعیتی که از آن می‌ترسد، مواجهه پیدا کند. این فرآیند معمولاً به طور تدریجی و با انجام تمرین‌های مشخص شروع می‌شود. دو نوع روش معمول در مواجهه‌ درمانی وجود دارد:

• مواجهه تدریجی: در این روش، فرد به آرامی و گام به گام به موقعیت‌های ترسناک مواجه می‌شود. به عنوان مثال، اگر فرد از سگ می‌ترسد، ممکن است ابتدا تصویر یک سگ را ببیند، سپس به طور تدریجی با سگ‌های واقعی در فواصل دورتر روبه‌رو شود.
• مواجهه سیلابی: در این روش، فرد به سرعت و به طور متمرکز با موقعیت‌های ترسناک مواجه می‌شود. این روش معمولاً برای فوبیاهای شدید و خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد.

3. درمان دارویی

گاهی اوقات، درمان دارویی می‌تواند به کاهش علائم اضطراب و فوبیا کمک کند، به خصوص زمانی که شدت فوبیا بالا باشد یا درمان‌های روان‌شناختی به تنهایی کافی نباشند. داروهای مختلفی ممکن است تجویز شوند، از جمله:

• مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (SSRIs): این داروها به کاهش اضطراب و علائم افسردگی کمک می‌کنند.
• بنزودیازپین‌ها: این داروها ممکن است برای تسکین اضطراب شدید در مواقع خاص تجویز شوند، اما به دلیل خطر وابستگی، معمولاً به مدت کوتاه‌مدت استفاده می‌شوند.
• بتابلوکرها: این داروها معمولاً برای کاهش علائم فیزیکی اضطراب (مانند تپش قلب یا تعریق) در شرایط خاص استفاده می‌شوند.

4. درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) به افراد کمک می‌کند تا با احساسات و ترس‌های خود مواجه شوند، به جای اینکه سعی کنند آن‌ها را سرکوب یا کنترل کنند. این روش به فرد می‌آموزد که با ترس‌های خود به صورت آگاهانه و بدون قضاوت روبه‌رو شود و با آن‌ها زندگی کند، بدون اینکه بخواهد از آن‌ها فرار کند.

5. هیپنوتراپی (Hypnotherapy)

هیپنوتراپی به عنوان یک روش درمانی مکمل می‌تواند به برخی از افراد در درمان فوبیا کمک کند. در این روش، فرد به حالت آرامش عمیق وارد می‌شود تا ذهن ناخودآگاه خود را تحت تأثیر قرار دهد. هدف این است که از طریق هیپنوتیزم، الگوهای فکری و رفتاری منفی که باعث ایجاد ترس می‌شوند، تغییر یابد.

6. درمان با واقعیت مجازی (Virtual Reality Therapy)

درمان با واقعیت مجازی یکی از روش‌های نوین است که در آن از فناوری واقعیت مجازی برای ایجاد محیط‌هایی مشابه به موقعیت‌های ترسناک استفاده می‌شود. این روش به فرد کمک می‌کند تا به‌طور کنترل‌شده با ترس‌های خود روبه‌رو شود و بدون خطر واقعی، تجربه مواجهه با موقعیت‌های ترسناک را داشته باشد. این روش به ویژه برای درمان فوبیاهایی مانند ترس از ارتفاع، حیوانات و محیط‌های بسته مفید است.

7. روان‌درمانی حمایتی

در روان‌درمانی حمایتی، فرد با مشاور یا روان‌شناس خود درباره ترس‌ها و احساساتش صحبت می‌کند و از طریق گفتگو، از حمایت عاطفی برخوردار می‌شود. این نوع درمان به فرد کمک می‌کند تا اضطراب خود را کاهش دهد و احساسات خود را بهتر درک کند.

8. درمان گروهی

در برخی از موارد، درمان گروهی می‌تواند مؤثر باشد. در درمان گروهی، افراد مبتلا به فوبیا در کنار یکدیگر با ترس‌های خود مواجه می‌شوند و از تجربیات یکدیگر یاد می‌گیرند. این روش می‌تواند به افراد کمک کند که احساس تنهایی یا انزوای ناشی از فوبیا را کاهش دهند.