من اخیرا یک اختلال به اسم بی اشتهایی عصبی رو پشت سر گذاشتم و خداروشکر به کمک روانشناسم تو بوجیکا تونستم بهش غلبه کنم. اگه مشتاقی بدونی داستان چیه باهام همراه شو. من یه مدت بود که خیلی نگران افزایش وزن بیش از حد بودم، یه جوری که نگرانی وسواسی پیدا کرده بودم. به همین خاطر تمام تلاشم رو میکردم که رژیم غذایی خیلی کم کالری استفاده کنم و ورزشهای سنگین انجام بدم و هرچی ورنم پایینتر و پایینتر می اومد، احساس بهتری پیدا میکردم.
کلا ترس بیش از حد از افزایش وزن داشتم و همین باعث شده بود که چیزی نخورم و دچار مشکلات جسمی و روانی زیادی بشم. بی خوابی، ریزش مو، خستگی دائمی، زردی پوست، افسردگی، افت فشار خون و …. اگه میخواید که بیشتر درباره این بیماری بدونید، ادامه مطلب رو بخونید تا متوجه بشید که عدم آگاهی چه بلاهایی میتونه سر آدم بیاره!
ریشه مشکل بی اشتهایی عصبی
بی اشتهایی عصبی جزو یکی اختلالهای مربوط به تغذیه و خوردن است. شاید در نگاه اول آن را جزو مشکلات جسمانی دستهبندی کنیم ولی در واقع اینطور نیست و این مشکل میتواند دلایل پیچیده روانی داشته باشد که بسیاری از مرگومیرها را در بین اختلالهای این حوزه به خود اختصاص داده است. نارضایتی افراد از بدن خود عمدهترین دلیل در اختلالهای خوردن است؛
اینکه فرد با نگاه کردن در آینه از تصویر خود راضی نیست. ریشه این اختلالات را میتوان در اثر ترکیبی از عوامل ژنتیکی، روانی و اجتماعی جستجو کرد ولی آنچه موجب بروز علائم آن در افراد میشود، عوامل روانی است. این اختلال به سه شکل در افراد ظاهر میشود.
انواع اختلالات عصبی اشتها
بسیاری از مشکلات اشتها و معده را می توان از منشا عصبی و روانی جستجو کرد؛ به صورت کلی مشکل در سیستم عصبی می تواند در اشتها به شکل های پرخوری عصبی، افزایش و کاهش اشتها بروز پیدا کند که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم.
پراشتهایی عصبی
افرادی که برای فرار از موقعیتها و ناراحتیهایی که با آن مواجه هستند به پرخوری روی میآورند و بعد از آن دچار عذاب وجدان شده و به هر نحوی که شده سعی میکنند غذاهایی که خوردهاند را بالا بیاورند. استفاده از ملینها و یا استفراغ به این منظور انجام می شود. این افراد دچار مشکلات اضافه وزن نمیشوند و به خاطر برداشتی که دیگران در مورد افزایش وزن نسبت به آنها دارند این کارها را انجام میدهند.
اختلال پرخوری
این دسته از افراد دچار پرخوری عصبی هستند و نسبت به اغلب مردم غذاهای بیشتری را با وعدهها و حجم بیشتر دریافت میکنند. این افراد بر روی غذای مصرفی خود هیچ کنترلی ندارند. اغلب دچار مشکلات اضافه وزن زیاد و عدم کنترل بر روی سلامتی و وزن خود هستند.
بی اشتهایی
مربوط به افرادی هست که مصرف غذاها را بسیار محدود میکنند و دچار مشکلات کمبود وزن هستند. ترس شدیدی که این افراد از چاق شدن دارند باعث میشود که از خوردن و آشامیدن امتناع کنند. اغلب این افراد اصلاً چاق نیستند و مشکلات اضافهو زن ندارند ولی به دلیل وسواس فکری که پیدا کردهاند، دچار بیاشتهایی عصبی و روانی شدهاند. جنبه این مشکلات روانی و القاهای افراد در مورد تصویر خودشان است.
در بین اختلالهای روانی موردی که بیشتری مرگومیر را دارد مربوط به اختلالهای خوردن است؛ زیرا این افراد به دلیل بیاشتهاییهای عمدی دچار مشکلات زیادی در دریافت مواد مغذی بدن شده و بهمرور زمان دچار مشکلات مربوط به دستگاه گوارش، قلب و فشارخون میشوند. این افراد در طول روز استرسهای بسیاری را تحمل میکنند.
این اختلال از آسیبهای روحی ناشی میشود و ارتباطی با وضعیت جسمانی فرد ندارد. این افراد مقاومت غیرارادی در برابر دریافت غذا از خود نشان میدهند. آنچه مسلم است این افراد بهمرور زمان آسیب های زیادی را به بدن خود وارد میکنند. مشکلات روحی باعث تشدید این بیماری در بدن میشود و مشکلات جدی را برای فرد فراهم میکند.
اختلالات روانی اعم از افسردگی حاد، اختلالات اضطرابی و وسواس فکری مواردی هستند که در تشدید وضعیت این افراد نقش بسیاری دارند. این اختلال در بین زنان و نوجوانها بیشتر گزارش شده است. این افراد در برابر غذا مقاومت بسیاری از خود نشان میدهند و دیگر غذا خوردن برای آنها مزه و لذت سابق را ندارد.
بی اشتهایی عصبی چیست؟
بی اشتهایی عصبی یا آنورکسی به از دست دادن اشتها گفته میشود که در اثر عوامل عاطفی و روانی در فرد ایجاد میشود. در این عارضه که در بین زنها بیشتر مشاهده میشود، فرد بیمیلی شدیدی به غذا از خود نشان میدهد و ترس از خفه شدن در هنگام خوردن و استفراغ بعد از غذا از نشانههای آن هستند که در عموم افراد مبتلا به آن دیده میشود. افراد در اثر این عارضه دچار مشکلات فراوانی از جمله لاغری شدید، اختلال در دستگاه گوارش، قطع عادت ماهانه و کاهش حرارت بدن میشوند که گاهی به مرگ نیز منجر میشود.
این افراد معمولاً برای درمان خود همکاری نمیکنند و در لاک خود فرو میروند و با واقعیتها بیگانه هستند. مهم نیست که فرد لاغر باشد یا چاق؛ زیرا همیشه نگران وزن خود است. این روش بسیار خطرناک و ناسالم است و جان بیمار را تحدید میکند و نیاز به درمان جدی دارد.
مشخصههایی برای سندرم بی اشتهایی عصبی وجود دارد که شامل موارد زیر است:
1-گرسنگی کشیدن عمدی به مدت طولانی
2-تمایل زیاد برای لاغری و ترس مرضی از چاق شدن
3-بروز علائمی از نشانههای گرسنگی کشیدن طولانی و روزه
این عارضه از 10 تا 30 سالگی بروز میکند و در آن فرد از حفظ حداقل وزن طبیعی نیز امتناع میکند و شدیداً برداشتهای دیگران از بدن برایش مهم است و از افزایش وزن خود بهشدت واهمه دارند.
علائم بی اشتهایی عصبی در افراد
اگر در فردی علائم زیر وجود داشته باشد، آن فرد دچار بی اشتهایی عصبی شده است.
اگر فردی عمداً وزن خود را کاهش میدهد و به شکل غیرسالمی ترس شدید از چاق شدن دارد و اخیرا علائم طبی نیز مرتبط با گرسنگی از فرد بروز کرده باشد و این رفتارها بیش از 3 ماه به طول بیانجامد فرد دچار بی اشتهایی عصبی شده است.
اختلال در تصویر از بدن را میتوان مهمترین مشخصه در این اختلال عنوان کرد. این فرد از تصوری که در آینه از خود دارد گریزان است و پیوسته خود را فردی چاق و غیر دوست داشتنی میبیند. مبتلایان به این اختلال خود و دیگران را بسیار رنج میدهند و خانواده و دوستان فرد نمیتوانند او را متقاعد کنند که نیازی به لاغر شدن ندارند. این اختلال در زنان باعث قطع قاعدگی یا آمنوره میشود.
اختلالهای مربوط به بیاشتهایی در دو گروه جای میگیرد:
1-نوع محدودکننده: در این نوع از اختلال مصرف غذا بهصورت محدودی انجام میشود و فعالیتهای بدنی بسیار شدید و بیوقفه انجام میشود که حالت وسواسی دارد.
2-نوع پرخوری پاکسازی: در این نوع فرد رژیمهای سخت غذایی را تحمل میکند و درعینحال دورههای متناوب از پرخوری یا پاکسازی را دنبال میکند.
پاکسازی جبران دریافت کالریهای ناخواسته است که در آن فرد از طرق مختلف مانند استفراغ یا استفاده از ملینها کالریها را دفع میکند.
همهی اختلالهای مربوط به خوردن در جوانان و نوجوانان بهطور معمول گزارش شده است. درصد آن چیزی بین 4 درصد است. شروع این اختلالها با افسردگی نیز همراه بوده است.
چه کارهایی در افراد مبتلا به عارضه بی اشتهایی عصبی معمول است؟
1-در زمانهای مشخصی غذا میخورد و نسبت به ساعت غذایی بسیار وسواس دارند.
2-داروهایی را به کار میبرند که اشتهای آنها را به غذا از بین ببرید.
3-غذاهای معمول را نمیخورند و دور میریزند.
4-ورزشهای سختی را انجام میدهند و نسبت به خود مقررات پیچیدهای را دنبال میکنند.
5-فهرستی از غذاهای خوب و بد را برای خود دارند و دچار وسواس شدیدی در انتخاب غذا هستند
6- برای بقیه افراد آشپزی میکنند ولی خودشان تمایلی به خوردن غذا ندارند.
در کل این مسئله یک اختلال روانی است ولی سلامت جسمانی افراد را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. علائمی که برای این عارضه گزارش شده است در دو دسته جسمانی و رفتاری تقسیم میشود.
بی اشتهایی عصبی چه تأثیراتی بر جسم دارد؟
1-کاهش بسیار خطرناک و بسیار شدید وزن که در مدت کوتاهی اتفاق میدهد، بهطوری در ظاهر فرد بسیار نمایان و آزاردهنده است.
2- ریزش شدید موها و کاهش حجم آن و نازک شدن ساقهها به وجود میآید.
3- افت شدید فشارخون بهطور ناگهانی در فرد بروز میکند.
4-خستگی شدید و بدون دلیل در فرد مبتل،ا بدون اینکه فعالیت خاص را انجام داده باشد به وجود میآید بهطوریکه انرژی برای کاری را نخواهد داشت.
5-تپش قلب طولانی مدت و آزاردهنده در فعالیتهای روزانه فرد روی میدهد.
6- بیخوابی و کم خوابی شدید، یعنی فرد درحالیکه بسیار خسته است ولی نمیتواند بخوابد.
7-زردی رنگ پوست و تغییرات ناگهانی در وضعیت جسمانی فرد روی میدهد.
8-قطع شدن قاعدگی از نشانههای بی اشتهایی عصبی در جسم برای بانوان است.
9-دندان قروچه در خواب و به وجود آمدن مشکلات دهان و دندان و فرسودگی دندانها به وجود میآید.
10-تیره شدن رنگ انگشتان دست نسبت به سایر قسمتهای بدن با فشار دادنها روی میدهد.
11-ورم دستوپاها روزانه مشاهده میشود.
12-بیآبی و خشکی پوست بدن که باعث بروز مشکلات بسیاری در بدن میشود، از جمله سنگ کلیه و سنگ مثانه
13-سرگیجه و غش در افراد دیده میشود.
14-پینههای روی زانو از علائم ظاهری بسیار آزاردهنده بی اشتهایی عصبی در افراد مبتلا است.
15-عدم تحمل سرما بهطوریکه با کوچکترین باد دچار لرزهای شدید میشود.
16-یبوست و گرفتگی در عضلات شکم بسیار در افراد دچار ابن عارضه اتفاق میافتد.
17-رویش موهای زائد کرکی در بدن در حجم زیادی اتفاق میافتد.
18-شمارش غیرطبیعی خون بسیار شایع است.
افرادی که مبتلا به بی اشتهایی عصبی هستند ممکن است که رفتارهایی را مانند افراد دچار بولیمیا از خود نشان دهند. پرخوری و بالا آوردن بعد از آن از این موارد هستند. البته افراد که دچار بی اشتهایی عصبی باشند کاهش شدید در وزن را تجربه خواهند کرد، در حالی که افراد مبتلا به بولیمیا وزن طبیعی را دارند.
مشخصات رفتاری و روانی افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی
1-این افراد بهمرور زمان دچار کاهش میل جنسی میشوند.
2-نسبت به اتفاقاتی که در دنیای اطرافشان اتفاق میافتد گنگ و بیاحساس خواهند بود و هیچ لذتی از زندگی نخواهند برد.
3-از جامعه کنارهگیری میکنند و گوشهگیر میشوند و تمایلی به شرکت کردن در فعالیتهای اجتماعی را ندارند؛ همچنین ممکن است موجب اختلال اضطراب اجتماعی نیز بشوند.
4- اگر از آنها بپرسید که چقدر غذا میخورند به شما اطلاعات غلطی خواهند داد. احتمالاً در مورد غذا خوردنشان حرفی نخواهند زد.
5-نگران ظاهر خود هستند و مدام خود را در آینه چک میکنند.
6-در مکانهای عمومی و هنگام مسافرت از غذاهای بینراهی استفاده نمیکنند.
6-دائماً نگران افزایش وزن خود هستند و چک میکنند که حتی ذرهای وزن اضافه نکرده باشند.
7-از غذا خوردن فراری هستند و بهانههای واهی برای نخوردن میآورند.
8-تحریکپذیرمی شوند و ممکن است به وقایع کوچک بسیار واکنش نشان دهند.
9-بسیار مضطرب و افسرده میشوند و ممکن است که افکار خودکشی در سر بپرورانند.
10-از فعالیتهای اجتماعی انصراف داده و از جمع دوری میکنند.
عوامل ایجاد کننده بی اشتهایی عصبی
هنوز علت اصلی برای این عارضه عنوان نشده است؛ اما مجموعهای از عوامل را نمیتوان در بروز آن نادیده گرفت. عوامل بیولوژیکی، فیزیولوژیکی و محیطی میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم.
عوامل بیولوژیکی مؤثر در بی اشتهایی عصبی
تغییرات ژنتیکی از جمله عواملی هستند که میتوانند باعث بروز اختلالهایی در تغذیه شوند و هنوز نمیتوان بهطور قطعی ژن دخیل در این عارضه را تشخیص داد اما دور از احتمال نیست که وجود برخی از ژنها تأثیرگذار باشد. برخی از افراد بهطور ژنتیکی گرایش زیادی به کمالگرایی و حساسیتهای مختلف در این زمینه دارند. این افراد بسیار درگیر نظرات دیگران در مورد خودشان هستند و ممکن است برای دریافت رضایت از خود دست به هر کاری بزنند. این موارد میتواند باعث بی اشتهایی عصبی در افراد شود.
عوامل فیزیولوژیکی مؤثر در بی اشتهایی عصبی
این افراد معمولاً به حساسیتهای فکری دچار شدهاند و رژیمهای سخت و نادرستی را دنبال میکنند. اصلاً دچار چاقی نیستند بلکه با وجود اینکه گرسنه هستند از دریافت غذا اجتناب میکنند. سطح استرس و اضطراب در این افراد زیاد است و تصور میکنند که با لاغری میتوانند حس بهتری داشته باشند و در نتیجه برای کاهش استرس خود تغذیه را محدود میکنند تا به آرامش برسند.
عوامل محیطی مؤثر در بی اشتهایی عصبی
عوامل محیطی را نمیتوان در بروز بی اشتهایی عصبی نادیده گرفت؛ زیرا در جوامع امروزی به لاغری تأکید زیادی میشود و رسانه و فضای مجازی مدام در پی تبلیغ لاغری و روشهای آن هستند. به همین دلیل افراد لاغری را بهعنوان یک ارزش تلقی میکنند که این موضوع فشار زیادی به افراد در زمینه کاهش وزن وارد میکند. درحالیکه این باورهای مخرب میتواند مشکلات بسیاری را به وجود بیاورد که حل آنها نیاز به وقت و انرژی و هزینههای بسیاری دارد.
راههای مقابله با بی اشتهایی عصبی
این اختلال بسیار خطرناک است و به راحتی میتواند سلامتی و جان افراد را تهدید کند. اگر بخواهیم با آن مقابله کنیم باید اطلاعات لازم در مورد وزن و عادتهای غذایی سالم را در اختیار افراد جامعه قرار دهیم.
- باید باورهای جامعه را نسبت به قد و وزن ایده آل تغییر داده و از تبلیغات سود جویان در این زمینه خودداری شود.
- اطلاعات لازم و کافی در مورد انواع اختلالهای خوردن و تغذیه را دریافت کرده و در اختیار افراد و نزدیکان خود قرار دهیم. دانش لازم در این زمینه باعث میشود که دچار رفتارهای قضاوت گرایانه نشویم.
- لاغری و کاهش وزن یک نکته مثبت در بدن نیست و اضافه وزن همیشه نشانه تنبلی و ضعف افراد نیست.
- از دستهبندی مواد غذایی پرهیز کنید زیرا بدن به همه مواد و ویتامینها برای حفظ سلامتی نیاز دارد و کمبود هرکدام از آنها میتواند بدن را دچار مشکلات جدی کند.
- از قضاوت کردن دیگران بر اساس وزن و برچسب زدن به آنها خودداری کنید؛ زیرا این موضوع باعث کاهش اعتمادبهنفس در افراد و اقدامات بعدی در آنها میشود.
- اگر فردی را دچار این عارضه دیدید او را تشویق کنید که به پزشک مراجعه کند و بتواند مشکل خود را حل کند.
- به تبلیغات رسانهها در مورد لاغری اهمیت ندهید. هر برنامهای را که حس بدی به شما در مورد خودتان میدهد را حذف کنید.
- ارزشگذاری افراد بر اساس استعدادهای آنها در زمینههای مختلف است و چاقی یا لاغری نمیتواند مینای اصولی برای ارزشگذاری باشد.
درمانهای بی اشتهایی عصبی
بی اشتهایی عصبی یک عارضه بسیار جدی است که میتواند حتی کشنده نیز باشد. آثار جسمانی و روحی که بهجا میگذارد بسیار خطرناک است و باید درمان آن بهصورت جدی دنبال شود. درمانی که برای آن دنبال میشود باید ترکیبی از روان درمانی، مشاوره با روانپزشک و روانشناس و مشاوره تغذیه باشد که سریعتر به نتیجه برسد. سیر درمان بی اشتهایی عصبی بسیار متغیر است و شما نمیتوانید زمان و تاریخ مشخصی را برای آن در نظر بگیرید.
مراجعه به متخصصان روانپزشکی یا تراپیست
میتوانید با مراجعه به روانپزشک یا تراپیست و صحبت با او، اطلاعات کافی وضعیت جسمانی و روحی خود، استرسها، تغییراتی که اخیراً در زندگیتان اتفاق افتاده است و عادتهای غذایی خود در اختیار پزشک قرار دهید. استفاده از پزشک مجرب که درمانهای موفقی در این زمینه داشته باشد میتواند در جهت حل مشکل شما گامی بزرگ باشد.
مختصصان درمان بی اشتهایی از روشهای مختلفی برای درمان بیماران خود استفاده میکنند. مرحله اول رفتار درمان شناختی است. شما به کمک درمانگر خود تلاش میکنید که احساسات خود را مدیریت کرده و نگرانیهایی که در مورد غذا دارید را کنار بگذارید. درمانگر به شما کمک میکند که بر نگرانی که در مورد چاقی دارید غلبه کنید. میتوانید گروهی حامی از دوستان و خانواده برای خود فراهم کنید که در مسیر درمان شما را همراهی کنند. دارو درمانی در این مرحله ممکن است که به شکل استفاده از داروهای ضدافسردگی یا اضطراب باشد و داروهای دیگر در این مرحله کمکی به حل مشکل شما نخواهند کرد.
مراجعه به دکتر تغذیه و ورزش
در مرحله بعدی میتوانید از یک پزشک تغذیه کمک بگیرید و یک رژیم متعادل برای حفظ و تناسب اندام خود دریافت کنید. یوگا، مدیتیشن و ورزشهای حرکتی سبک میتواند برای رفع مشکلات به شما کمک کند. این روشها شاید در درمان بیاشتهایی مؤثر نباشد اما به شما کمک میکند که بر استرسها و فشارهای روانی مقابله کنید و روحیهی بهتری برای درمان داشته باشید.
سطح و شدت درمان بی اشتهایی عصبی در افراد مختلف با هم متفاوت است و زمانی که برای هر فرد در کلینیکها صرف میشود بسته به شدت آن، نوع مراقبتهای لازم متغیر است. برای رسیدن به نتایج مثبت در این درمان باید تغییری در دیدگاهها و سبک زندگی فرد ایجاد کنید و باورهایی که منجر به بروز این اختلال گردیده را حل نماید. استفاده از یافتههای طب سنتی نیز میتواند در این زمینه مؤثر باشد و آنچه نتایج درمان را تضمین میکند خواست و اراده فرد مبتلا است.
برخی از افراد ممکن است که در رژیمهای غذایی مختلف شکست خورده باشند و بر اساس باورها حس ناخوشایندی را نسبت به خود پیدا کرده باشند و برای رهایی از این احساسات منفی دچار بی اشتهایی عصبی شده باشند. در این بین استرسها و فشارهای وارد شده به فرد بسیار مؤثر هستند و میتوانند فرد را در شرایط بحرانی قرار بدهند.
قرائن و نشانههای خوب در فرد این است که گرسنگی را قبول کرده باشد و برای افزایش اتکابهنفس خود و کاهش ناپختگی در تصمیمگیریها اقدام کند. همچنین ممکن است که فرد دچار عارضه در برابر درمان مقاومت کند و این افراد با خانواده و محیط در تعارض هستند و اغلب دچار اختلالهای روانی آسیب زنندهای مانند وسواس جبری، روانتنی، نوروتیک و انکار هستند که درمان آنها را پیچیدهتر میکند. هدف اولیه که در درمان این عارضه مدنظر است بازگرداندن فرد به وضعیت تغذیهای طبیعی است.
برای درمان باید سریعا وزن زیاد کنید
درمانگرهایی که در این زمینه فعالیت دارند، توصیه های لازم را برای اضافه کردن به شما خواهند کرد. با خیال راحت غذا بخورید تا بتوانید وزن از دست رفته خود را جبران کنید.
مختصص تغذیه برای درمان شما، از عادتهای غذایی که در حال حاضر دنبال میکنید و از میزان غذاها و مایعات دریافتی بدنتان سوال خواهد کرد. باید علاوه بر اضافه کردن وزن ویتامینهای از دست رفته را نیز جبران کنید زیرا بدن شما احتیاج به بازسازی و ترمیم دارد.
شما باید بتوانید عادتهای غذایی سالم را توسعه دهید و خوردن غذای بیشتر و سالم تر یکی از آن ها است. همچنین باید کالری دریافتی بدن را تنظیم نموده و دریافت مواد مغذی برای بدن را افزایش دهید.
برای شروع باید از وعدههای غذایی کوچک استفاده کنید و به مرور حجم غذاها را افزایش دهید. بدن شما به این حجم از غذا نیاز دارد. شاید در ابتدا برایتان سخت باشد. اما بهتر است وزرن مدنطرتان را تعیین کرده و هر روز یک وعده غذایی کامل را مصرف کنید و در کنار آن از مولتی ویتامین و مواد معدنی نیز بهره ببرید. این کار سرعت افزایش وزن را بیشتر خواهد کرد.
چه افرادی مبتلا به بی اشتهایی عصبی میشوند؟
بیشتر مبتلایان بی اشتهایی عصبی از بین دخترها و بانوان است البته به دلیل فشارهایی که در جامعه وجود دارد این آمارها در بین آقایان نیز در حال افزایش است. نوجوانان بیشتر در پی استقلال و پیدا کردن جایگاهی در بین افراد هستند و این بیماران اغلب فاقد حس خودمختاریاند. درصد ابتلا و درگیری با این عارضه در افراد بالای چهل سال بهندرت اتفاق میافتد. تغییرات هورمونی که در هنگام بلوغ نوجوانان به وجود میآید را نیز نمیتوان نادیده گرفت زیرا افراد در این سن بسیار درگیر نظرات افراد درباره وزن و هیکلشان هستند.
در اولین فرصت در جهت درمانهای چند جانبه برای این افراد اقدام کنید تا قبل از اینکه آسیب جدی بهسلامت روح و جسم خود وارد کنند، آنها را نجات دهید.
مطالب پیشنهادی
- پرخاشگری و درمان آن
- تمرکز و 10 راهکار افزایش آن
- اختلال اضطراب اجتماعی و علائم
- انواع تست هوش کودکان با جواب
- سادیسم در رابطه و علائم آن
- علت و علائم تپش قلب
- آنورکسیا چیست و 5 روش درمان آن
- تپش قلب چیست؟ و 5 راه برای مدیریت آن
- موزیک آرامبخش و 18 تاثیر آن بر سلامت روان
منابع
