مازوخیسم چیست؟ 6 نوع مازوخیسم و تفاوت آن با سادیسم
یه دوستی داشتم که یک آدم کاملاً عادی سالم بود، اما بعد از یک حادثه بد، شروع به دیدن دنیا به نحو دیگهای کرد. او همیشه به دنبال تجربههای جدید بود ولی احساسات دردناک همیشه براش جذاب بودن.
با گذشت زمان، دوستم متوجه شد که به نوعی بیماری روانی به نام مازوخیسم دچار شده. این بیماری، به طور معمول با دوست داشتن درد، زخم و یا هر چیزی که باعث احساس دردناک بشه، همراهه.
دوستم به دنبال راهی برای بهبودی بود، اما هرگاه که سعی میکرد که از این بیماری خلاص بشه، احساس خالصی را از دست میداد، چون دائم فک میکرد که این بیماری بهش کمک میکنه تا خودش را بهتر بفهمه، اما همچنان به دنبال راهی برای خوب شدن بود.
به همین دلیل با بررسیهایی که به کمک خانواده و دوستاش انجام داد، یک کلینیک خوب پیدا کرد و پیش یک متخصص روانشناسی رفت و با او درباره مشکلاتش صحبت کرد و به کمک معالج خودش در “بوجیکا “به تدریج فهمید که باید خودش را پذیرفته و به مسائلی که از آنها هرگز فرار نمیکنه، مقابله کنه. اون به دنبال راهی برای تغییر نگرش خودش به درد و درک آن شد.
دوستم در “بوجیکا” تحت درمان روانی قرار گرفت و با روشهای جدیدی برای آشنا شد و با روشهای جدید، بهبودی چشمگیری داشت و دیگر به دنبال درک درد نبود. او متوجه شد که دردها برای یادگیری و رشد فردی ضروری هستند، اما باید از آنها به عنوان یک ابزار برای بهبود استفاده کرد.
اون در نهایت به این نتیجه رسید که برای پیشرفت در زندگی، باید به دنبال تجربههای جدید و همچنین کاهش درد باشد. البته این مسیر برای او تلاش و تمریناتی بسیار داشت، اما در نهایت، او به کمک متخصصان کاربلد “بوجیکا” بهبودی پیدا کرد و به دنبال رسیدن به خود شخصیت واقعی قبلیش بود.
مازوخیسم چیست؟
درک کلی مازوخیسم این است که این یک پویایی روانشناختی است که شامل رضایت یا لذت بردن از درد میشود. به عبارت دیگر، مازوخیسم عبارت است از جستجوی فعالانه درد به روشی که بسیاری از مردم به دنبال لذت هستند. پدیده رایج مازوخیسم بیش از یک قرن است که توسط روانشناسان مشاهده شده است. روانشناسان خاطرنشان کرده اند که مازوخیسم شامل دردی است که منجر به لذت جنسی میشود؛ بنابراین، وقتی از روانشناسان پرسیده مسشود که مازوخیست چیست؟ آنها پاسخ میدهند: مازوخیست کسی است که ارضای جنسی را از درد میگیرد!
اصطلاح مازوخیسم از نام شوالیه لئوپولد فون ساخر مازوخ، اتریشی که لذتی را که از درد میکشید، با جزئیات کامل توصیف میکرد، گرفته شده است. مازوخیستها ممکن است از درد جسمانی مانند کتک زدن یا شلاق زدن یا از درد عاطفی مانند تحقیر لذت ببرند. علاوه بر این، مازوخیسم را می توان حتی در اعمالی که شامل احساس گناه است نیز یافت؛
بنابراین، زیگموند فروید مفهومی از مازوخیسم اخلاقی را توسعه داد که در آن فرد ارضای جنسی ناخودآگاه را به شکلهایی از درد دریافت میکند که میتوانند آن را به عنوان مجازات برای تخلفات خود ببینند. از نظر فروید، به طور خاص یکی از مسائل مربوط به مازوخیسم اخلاقی، این است که میل فرد برای تنبیه میتواند منجر به آسیب شدید به خود و حتی خودکشی شود. به عبارت دیگر، حداقل برخی از اشکال مازوخیسم اگر به نحوی منتشر یا درمان نشوند، بسیار خود ویرانگر هستند.
انواع مازوخیسم (6نوع)
-
مازوخیسم فیزیولوژیکی
نوعی از انواع مازوخیسم، نوع فیزیولوژیکی آن است. مازوخیسم فیزیولوژیکی را میتوان بدترین و خطرناکترین نوع آن دانست. در این نوع مازوخیسم، فرد مدام با آزار و شکنجههای فیزیکی و جسمی خود، ارضاء میشود. چنین فردی دوست دارد مدام مورد شکنجه و آزارهای فیزیکی قرار گیرد. به طور مثال ضرب و شتم، سوختگی، کندن مو، از ته گرفتن ناخن، کندن پوست و بسیاری از آزارهای فیزیکی زجرآور در این نوع مازوخیسم مشاهده میشود.
در مازوخیسم فیزیولوژیکی فرد از تمام این آسیبهای جسمی لذت میبرد. اما گاهی وقتها این آسیبها فقط در حد یک آسیب جزئی نیستند؛ بلکه بسیار میتوانند خطرناک و حتی کشنده باشند.
-
مازوخیسم جنسی
همانطور که گفته شد مازوخیسم یک اختلال جنسی است. اگر به این اختلال مبتلا هستید، به دلیل شرمساری یا رنج بردن در حین رابطه جنسی از نظر جنسی هیجان زده میشوید. شما به دنبال شریکی هستید که شما را ببندد، شرمنده باشد، چشمانتان را ببندد یا به شما آسیب برساند. ممکن است از شلاق خوردن، ضرب و شتم شدن، شوکه شدن، بریدن یا سوراخ شدن لذت ببرید. اعمال دیگر شامل کنترل شدن هستند، مانند اینکه شما را وادار به خزیدن یا نگه داشتن شما در قفس کنند. همچنین توهین کلامی نیز کاملا رایج است.
-
مازوخیسم عاطفی
مازوخیسم عاطفی نوعی رفتار است که در آن فرد عمداً درد عاطفی به خود وارد میکند در حالی که تمایلی به توقف ندارد. این را میتوان از طریق خود آزاری، تمسخر یا حتی آزار کلامی انجام داد. مازوخیسم عاطفی راهی برای مقابله با احساسات و عواطف دشوار است. این همچنین راهی است که افراد احساس کنند کنترل خود را در دست دارند، حتی اگر خود احساسات دردناک باشند.
مازوخیستهای عاطفی رنج میبرند؛ زیرا وقتی احساس ناتوانی و درماندگی توسط دیگران به آنها تحمیل میشود احساس لذت میکنند. آنها بدشان نمیآید که از دست دیگران رنج ببرند، زیرا به آنها این امکان را میدهد که احساس کنند در موقعیتهایی که در واقع کنترلی ندارند، کنترل دارند. این افراد اغلب به دنبال روابطی میگردند که در آن قدرت به طور نابرابر توزیع شده باشد تا شریک غالب بتواند رنجی را بر آنها تحمیل کند.
-
مازوخیسم روانی
مازوخیسم به عنوان یک جنبه از برخی اختلالات جنسی شناخته میشود، اما در عین حال میتواند به صورت غیر جنسی نیز موجود باشد. در این حالت، مازوخیسم به معنای لذت بردن از تحمل درد، شکنجه شدن و فشار روانی است که شامل برخی عوامل مثل بیماریهای روحی، تجربههای زندگی نامطلوب، تربیتهای خاص و دیگر عوامل میشود.
در این حالت، فرد مازوخیست لذت میبرد که در شرایطی که درد، فشار یا زحمتی دارد و با تحمل آنها مواجه میشود. این لذت ممکن است از طریق تمرینات تنفسی، تمرینات فیزیکی سخت و کارهای سخت در زندگی به دست آید.
لازم به ذکر است که مازوخیسم غیرجنسی به عنوان یک اختلال روانی شناخته نمیشود، بلکه ممکن است به دلیل تجربههای خاص و شرایط زندگی، شخصیت فرد تحت تأثیر قرار گیرد. در هر صورت، در صورتی که فرد این احساس را تجربه میکند و به شدت در زندگیاش مشکل ایجاد میشود، بهتر است با یک متخصص روانشناسی در ارتباط باشد.
-
مازوخیسم اخلاقی
این نیز شکل غیرجنسی مازوخیسم است که نشان دهنده نوعی احساس گناه است که منجر به رفتارهای خودتنبیهی در فرد میشود. در این شکل از مازوخیسم میتوانیم شاهد برخی رفتارهای بشر دوستانه، جامعه پسند و از خودگذشتگیهایی باشیم که به نفع بقیه افراد است.
-
مازوخیسم تطبیقی
این نوع مازوخیسم شامل لذت بردن از دورههای موقت درد یا ناراحتی است که در نهایت منجر به ارضای تاخیری میشود. به عنوان مثال، یک فرد ممکن است یک خوراکی مورد علاقه خود را ذخیره کند تا بعداً از آن لذت ببرد، زیرا از عذاب انتظار لذت می برد. این نوع را میتوان سالمتری نوع مازوخیسم دانست.

مازوخیست در مقابل سادیست
مازوخیسم و سادیسم دو مفهوم متضاد هستند. در مازوخیسم، فرد لذت بردن از درد و رنج خود یا تحمل زحمات شدید فیزیکی را تجربه میکند، اما در سادیسم، فرد لذت بردن از تحمیل درد و رنج به دیگران را تجربه میکند.
بنابراین، در مقایسه با مازوخیست که فرد به عنوان مظلوم و مورد تحمل درد و رنج است، در سادیسم فرد به عنوان متحمل و تسبب کننده درد و رنج دیگران در نظر گرفته میشود.
البته باید توجه داشت که هر دو این مفاهیم ممکن است به عنوان الگویی از رفتارهای جنسی و نه تنها به صورت فیزیکی، بلکه در قالب نقشآفرینی و تفریحی نیز تجربه شوند. با این حال، در هر دو مورد، اگر رفتارها منجر به آسیب جسمانی یا روانی برای فرد و دیگران شود، به عنوان یک رفتار نامطلوب و اخلاقی شناخته میشود.
علائم مازوخیسم
از آنجا که مازوخیسم لذت بردن از آسیب به خود و درد کشیدن است، هر گونه رفتاری که نشاندهنده این موضوع باشد از علائم مازوخیسم محسوب میشود. رفتارهایی نظیر:
● درخواست از دیگران برای آسیب رساندن به بدن
● لذت بردن از رفتارهای ناهنجار جنسی
● لذت بردن از آزارهای کلامی و تمسخر
● انجام امور بشردوستانه به شکل افراطی به دلیل حس خودتنبیهی
● و …
دلایل ابتلا به مازوخیسم
علت دقیق این اختلال مشخص نیست اما علل احتمالی عبارتند از:
- مغز مواد شیمیایی می سازد که بر افکار، احساسات و اعمال تأثیر میگذارد. بدون تعادل مناسب این مواد شیمیایی، ممکن است در نحوه تفکر، احساس یا عمل شما مشکلاتی وجود داشته باشد. افراد مبتلا به این اختلال ممکن است برخی از این مواد شیمیایی را خیلی کم یا بیش از حد داشته باشند.
- استرس در ابتلا به مازوخیسم نقش دارد و ممکن است به دلیل مشکلاتی مانند سوء استفاده، استرس های مالی یا از دست دادن یک رابطه در معرض خطر بیشتری باشید.
- مشکلاتی که در خانواده شما در دوران رشدتان وجود دارد ممکن است خطر ابتلا به مازوخیسم را افزایش دهد. به عنوان مثال، کودک آزاری، درگیری های زیاد در خانواده یا سابقه خانوادگی بیماری روانی میتواند ار دلایل ابتلا به مازوخیسم باشد.
این اختلال اغلب در اوایل بزرگسالی شروع میشود، اگرچه ممکن است شما در کودکی در مورد آسیب دیدن فانتزی داشته باشید.
مازوخیسم و سادیسم چه تفاوتی باهم دارند؟
مازوخیسم و سادیسم هر دو نوعی از اختلالات روانی هستند که در آنها فرد از شکنجه و آسیب لذت میبرد. حال این شکنجه و آسیب از هر نوع میتواند باشد؛ جسمی، جنسی، عاطفی، روانی و غیره. تفاوتی که این دو با هم دارند در فردی است که مورد آزار قرار میگیرد. در مازوخیسم فرد تمایل دارد به خودش آسیب بزند.
او از اینکه به جسم، روح و روانش آسیب رسیده و شکنجه شود، لذت میبرد. این شکنجهها او را از نظر روانی ارضا میکنند. حال ممکن است این آزارها و شکنجهها یا از طرف دیگران باشد یا از طرف خود فرد. گاهی فرد خودش به جسم و روح خود آسیب میزند. گاهی نیز از دیگران میخواهد که این کار را انجام دهند. یا وقتی متوجه شود کسی قصد آزار او را دارد، سعی نمیکند جلوی را بگیرد.
بلکه از این آزارها بسیار لذت میبرد. اما سادیسم دقیقا در نقطه مقابل مازوخیسم قرار دارد. در سادیسم فرد مبتلا به این اختلال دوست دارد به دیگران آسیب برساند. او از آزار و شکنجه دیگران لذت برده و ارضاء روانی میشود. حال این شکنجهها ممکن است کلامی باشند یا ممکن است جسمی، جنسی، عاطفی و هر نوع شکنجه دیگر باشند؛ بنابراین نقطه اشتراک این دو اختلال، اذیت و آزار است. اما نقطه تفاوت آنها فردی است که مورد آزار قرار میگیرد.
چه رفتارهایی نشان دهنده مازوخیسم هستند؟
گاهی مازوخیسم نمود بیرونی داشته و به راحتی میتوان آن را تشخیص داد. معمولاً مازوخیسم فیزیولوژیکی کاملاً قابل مشاهده و درک است. رفتارهایی که نشاندهنده مازوخیسم هستند، رفتارهایی هستند که تمایل به درد کشیدن به وضوح در آنها مشاهده میشود. این رفتارها شامل این موارد میشوند؛
● از ته گرفتن ناخن
● بریدن پوست یا نواحی مختلف بدن
● داغ کردن قسمتی از بدن به وسیله اشیاء بسیار داغ
● سوراخ کردن پوست
● ضربه زدن به بدن به وسیله اشیاء مختلف
● کندن پوست
● کندن موهای سر
● کندن زخمهای قدیمی
● سیلی زدن به صورت
● با مشت کوبیدن بر روی سر
دوره سنی بروز مازوخیسم
مازوخیسم یکی از انواع اختلالات روانی است که در هر سنی میتواند بروز کند. از یک کودک تا یک فرد سالمند میتوانند به این اختلال مبتلا شوند. اما میتوان گفت جوانان و میانسالان نسبت به کودکان و افراد سالمند، بیشتر دچار این اختلال میشوند.
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به مازوخیسم قرار دارند؟
معمولاً تجارب گذشته و زندگی خانوادگی و اجتماعی افراد، در بروز اختلال مازوخیسم بسیار دخیل هستند. اغلب در تجارب زندگی گذشته افراد مبتلا به مازوخیسم، ردپایی از مسائلی مانند خودکشی، خودزنی، خشونت و امثال این موارد وجود دارد. این افراد ممکن است در زندگی کنونی خود با محرکهایی مواجه شوند که موجب ایجاد اختلال مازوخیسم میشوند؛ مواردی مانند مصرف مواد مخدر، اعتیاد به مشروبات الکلی، افسردگی، قرار گرفتن در بحرانهای مختلف و غیره میتواند محرکهایی برای ایجاد مازوخیسم باشند.
آیا ممکن است کسی از درد کشیدن لذت ببرد؟
یکی از انواع هورمونهایی که هنگام لذت و خوشحالی ترشح میشوند، هورمون اندروفین است. این هورمون همچنین در مواقع درد کشیدن نیز ترشح میشود؛ زیرا سیستم عصبی در هنگام بروز درد، انواعی از هورمونها را که موجب ایجاد لذت میشوند ترشح میکند. هورمون اندروفین نیز یکی از همین هورمونها است. به همین دلیل شخص مبتلا به مازوخیسم، هنگام درد کشیدن به دلیل ترشح این هورمون احساس لذت میکند؛ زیرا این هورمون در بدن او شبیه مورفین عمل کرده و به شخص احساس لذت زیادی میدهد.

مازوخیسم و شروع اختلالات دیگر
در صورتی که اختلال مازوخیسم درمان نشود، مینواند زمینهساز بروز اختلالات روانی و عصبی دیگر نیز شود. به طور مثال اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات جنسی و جنسیتی در فرد تقویت میشود؛ زیرا سیستم عصبی فرد در یک مدت کوتاهی مورد آسیبها و احساس درد زیاد قرار گرفته است. این موضوع میتواند زمینه بروز انواع اختلالات روانی را فراهم آورد. البته اختلالات جسمی را نیز نمیتوان نادیده گرفت؛ زیرا آسیبهایی که فرد مازوخیست به بدن خود وارد میکند، به مرور زمان ممکن است منجر به بروز مشکلات فیزیکی دیگر نیز شود.
چگونه متوجه شویم که فردی مبتلا به مازوخیسم است؟
اولین و مهمترین نشانههایی که میتوانید متوجه شوید فرد مورد نظر مازوخیست است، ابراز زبانی خودش به این موضوع است. فرد خیلی صریح میگوید “من از اینکه آزار ببینم لذت میبرم”. البته برخی از افراد نمیخواهند و یا نمیتوانند به این موضوع مستقیما اعتراف کنند. اما با دیدن نشانههایی میتوانید متوجه وجود اختلال مازوخیسم در این افراد شوید. مواردی مانند:
● ازخودگذشتگی و فداکاری مکرر و بیش از حد
فرد مبتلا به مازوخیسم، مدام در پی شرایطی است که برای دیگران ازخودگذشتگی کند. این افراد دوست دارند موقعیتهایی را ایجاد کرده و یا در آن قرار بگیرند که نیازهای خود را نادیده گرفته و به نیازهای دیگران پاسخ مثبت دهند. این رد کردن نیازهای خود و پاسخگویی به نیازهای دیگران، رنجی را در درون این افراد ایجاد میکند.
● عدم درخواست کمک از دیگران
افراد مازوخیسم هنگام قرار گرفتن در شرایط سخت و دردناک به هیچ وجه از دیگران درخواست کمک نمیکنند؛ بلکه رنج حاصل از این درد را دوست داشته و آن را تحمل میکنند.
● تمایل به رابطه با افراد خودشیفته یا زورگو
فرد مبتلا به مازوخیسم، خود را در روابطی قرار میدهد که طرف مقابل خودشیفته، زورگو یا سلطهگر است. در واقع روابط این افراد بیشتر با افرادی است که مدام آنها را تحقیر کرده، از آنها ایراد گرفته و آنها را دچار شرمندگی میکنند. فرد مازوخیست مدام از این تحقیرها لذت میبرد.
● سلطه پذیری و عدم قاطعیت
افراد مازوخیست هیچ وقت از خودشان دفاع نمیکنند. آنها خود را با هر شرایطی وفق میدهند. در واقع سلطهپذیری یکی از ویژگی های این افراد به شمار میرود. آنها با اینکه میدانند دیگران از آنها سوء استفاده میکنند، اما نمیخواهند در مقابل این سوء استفاده قد علم کنند. معمولا ویژگی قاطعیت را نمیتوان در این گونه افراد مشاهده کرد.
● کمال گرایی مفرط
یکی از ویژگیهای افراد مازوخیست، کمالگرایی مفرط است. این افراد معمولاً انتظاراتی از خودشان دارند که شاید در شرایط عادی نتوانند این انتظارات را برآورده کنند؛ بنابراین عدم برآورده شدن این انتظارات باعث میشود تا آنها بتوانند خود را تنبیه کرده و به خودشان آزار برسانند.
● عدم خود مراقبتی های جسمی و روحی
افراد مازوخیست هیچ اهمیتی به جسم و روح خود نمیدهند. آنها نمیتوانند از مسائل شادیآور لذت ببرند.در واقع این افراد معمولا از چیزهایی که باعث لذت و شادی طبیعی و درست در آنها شود، دوری میکنند. این افراد با نادیده گرفتن خود و نیازهایشان احساس لذت کرده و هیچ مراقبت از خود نمیکنند.
● انتقاد از خود و گفتگوهای درونی منفی
فرد مبتلا به مازوخیسم به طور مداوم از خود انتقاد میکند. چنین فردی معمولاً دارای گفتگوهای درونی منفی با خود است. او مدام به خاطر هر چیز کوچک و بزرگ، خود را مورد انتقاد قرار میدهد. فرد مازوخیست به هیچ عنوان نمیتواند با خودش مهربان باشد.
● لذت بردن از شکست و خود تخریبی
فرد مازوخیست معمولاً از شکست خوردن لذت برده و تمایلی به موفقیت ندارد. هر موقعیتی را که منجر به موفقیت شود، از بین میبرد. حتی اگر در یک موقعیت خوب و موفقیتزا قرار گیرد، به طریقی دست به تخریب آن موقعیت میزند. یا گاهی از اوقات با قرار گرفتن در یک موقعیت خوب، دست به تخریب خودش میزند؛ زیرا با این کار میتواند احساس رنج کرده و از این احساس لذت ببرد.
سخن پایانی
به طور کلی، مازوخیسم با لذت بردن، رضایت یا رضایت در درد مشخص می شود. درد می تواند جسمی (مانند شلاق زدن) یا عاطفی (مثلاً کلامی) باشد. انواع مختلفی از مازوخیسم وجود دارد، مانند مازوخیسم اخلاقی، در این مورد، فرد به دنبال نوعی مجازات است زیرا دارای گناه ناخودآگاه است، و مازوخیسم جنسی که با ارضای جنسی آشکار در فعالیت های دردناک مشخص می شود.
علاوه بر این، مازوخیسم جنسی اغلب با تخیلات در مورد رفتار دردناک همراه است. مهمتر از همه، رفتارهای مازوخیستیک می تواند شامل اعمال خاصی باشد که توسط شریک جنسی انجام می شود، اما همچنین می تواند حالت های هیجانی غیرمنتظره یا ناخواسته باشد. به عنوان مثال، زمانی که فردی احساس بدی (افسردگی، اضطراب) میکند، ممکن است به نوعی مازوخیسم مبتلا شود.
سوالات متداول
چرا برخی افراد به مازوخیست مبتلا هستند؟
چندین نظریه رقیب وجود دارد که چرا یک فرد ممکن است مازوخیست شود. یک تئوری برجسته معتقد است که وقتی میل جنسی ممنوع می شود (توسط والدین فرد یا جامعه به طور کلی)، ممکن است باعث ایجاد احساس گناه شود که باعث ایجاد مازوخیسم می شود.
علائم مازوخیست چیست؟
نشانههای متعددی از مازوخیسم وجود دارد، از جمله رفتارهای آشکار لذت بردن از فعالیتهای دردناک مانند شلاق زدن یا کتک زدن. به طور ظریف تر، مازوخیست ها ممکن است احساسات منفی مانند افسردگی را در میان یک تجربه مثبت احساس کنند.
مازوخیست ها در رختخواب چه می کنند؟
به عنوان یک قاعده، مازوخیست ها برای رسیدن به رضایت، رفتارهای مختلفی را انجام می دهند که شامل درد است. این می تواند شامل شلاق نسبتاً بی ضرر، سیلی زدن و غیره باشد، جایی که هیچ آسیب واقعی به مازوخیست وارد نمی شود، اما ممکن است این گونه رفتارها به حدی برسد که خطرناک شود.
یک فرد مازوخیست چگونه است؟
مازوخیست ها می توانند ویژگی های شخصیتی متنوعی داشته باشند. با این حال، طبق تعریف، آنها از نوعی درد لذت یا رضایت می برند. با این حال، روانشناسان به این نکته اشاره کرده اند که مازوخیست ها اغلب سادیست نیز هستند، به این معنی که از ایجاد درد لذت می برند.
شخصیت مازوخیست چیست؟
شخصیت مازوخیسم اختلالی است که در آن فرد از ایجاد درد به خود یا دیگران لذت می برد. لذت بردن از این دردها می تواند منجر به رفتارهای مختلفی شود که می تواند مخرب یا حتی خطرناک باشد و در نتیجه ممکن است فردی با شخصیت مازوخیستی نیاز به درمان داشته باشد.
مصداق مازوخیسم چیست؟
یکی از نمونه های مازوخیسم احساس افسردگی در طول یک رویداد شاد مانند جشن تولد خود است. در این حالت، احساس گناه (ناخودآگاه) فرد با ایجاد درد، جریان عادی زندگی او را مختل می کند.
مطالب پیشنهادی: