چقدر سخت بود روزایی که پدر و مادرم تازه از هم جدا شده بودن و من و برادرم کوچکترم مجبور بودیم کل اموراتمون رو خودمون رفع و رجوع کنیم چون پدرم صبح تا شب سر کار بود و وقت رسیدگی به ما رو نداشت. من به عنوان خواهر بزرگتر شده بودم سرپرست داداشم و البته خونه، تو همون سنین کم حس میکردم چقدر حس پیر و سالخورده بودن رو دارم.
28 سالم که شد یه خواستگار جدی داشتم و اصرار به ازدواج با من داشت ولی من به دلیل ضربهای که توی دوران نوجوونیم خورده بودم و یا شاید بنا به دلایل دیگه نمیدونم، نمیتونستم به این فرد اعتماد کنم و گمان میکردم زندگی من هم مثل پدر و مادرم به جدایی ختم میشه.
قضیه رو با خواستگارم درمیون گذاشتم و دلیل جواب منفیم رو بهشون گفتم، و ایشون به من پیشنهاد کردن که با یه دکتر روانکاو قرار ملاقات بگذارم و باهاشون صحبت کنم شاید بتونن به من کمک کنن که از این حس منفی خارج بشم، الان دو سال از ماجرای اولین ملاقاتم با روانکاو عزیزم میگذره و من …..
اگه میپرسین یه دکتر روانکاو کیه و چیکار میکنه بهتره توی این مقاله با ما همراه باشین چون که تصمیم داریم یه اطلاعات مهمی رو با شما عزیزان به اشتراک بگذاریم.
دکتر روانکاو در واقع کسیه که در زمینه نیازهای سلامت روان بزرگسالان و در برخی موارد کودکان تخصص داره. روانکاوی در حقیقت میشه گفت شکل عمیق روان درمانیه که روانکاوان از اون برای کمک به افراد به منظور غلبه بر مشکلاتشون و نیز ایجاد کردن یکسری تغییرات پایدار توی زندگیشون استفاده میکنن.
روانپزشکان، روانشناسان، پرستاران، مددکاران اجتماعی بالینی، مشاوران و درمانگران ازدواج و خانواده میتونن خدمات روانکاوی به افراد ارائه بدن. از جمله کارهایی که یه دکتر روانکاو انجام میده میشه موارد زیر رو اسم برد:
- سلامت روانی و عاطفی بیمار را ارزیابی میکنه
- یک ارزیابی بالینی روانکاوی انجام میده
- انواع اختلالات عاطفی و روانی را تشخیص داده و درمان میکنه
- از روانکاوی برای کمک به افراد برای درک و رسیدگی به تأثیرات ناخودآگاه و نیمه هوشیار بر زندگی خودشون استفاده میکنن.
- رازداری دقیق بیمار را حفظ میکنه، مگر اینکه قانوناً موظف به افشای اطلاعات باشه.
یک دکتر روانکاو رو میشه با اسمهای دیگهای چون تحلیلگر، مشاور، رواندرمانگر، مددکار اجتماعی، روانشناس و روانپزشک هم شناخت.
چه کسی باید به دکتر روانکاو مراجعه کند؟
هرکسی که چالشهای شخصی، اختلالات روانی احتمالی، یا مشکلات افکار، احساسات یا رفتارهای ناسالم داره، میتونه با مراجعه به دکتر روانکاو مشکلش رو برطرف کنه. مردم اغلب به دنبال روانکاو و روانکاوی هستن تا بتونن به خودآگاهی یا بینش درست درباره خودشون و شرایطشون دست پیدا کنن.
یک روانکاو میتونه به شما کمک کنه تا روی مسائلی چون روابط سخت و مشکلدار یا شکست خورده، غم و اندوه از دست دادن عزیز، نگرانیهای مربوط به هویت جنسی، آسیب، معضلات تصمیمگیری، و افکار و رفتارهای خودتخریب کننده کار کنین و در صدد برطرف کردن اونا بربیایین.
چه زمانی باید به دکتر روانکاو مراجعه کرد؟
در صورت بروز هر یک از علائم یا شرایط زیر بهتره با یک دکتر روانکاو در ارتباط باشین البته این نکته رو هم بگیم که شرایط مورد نیاز به روانکاوی تنها محدود به مواردی که ذکر کردیم نمیشه و روانکاوی میتونه توی حل خیلی از مسائل کمک کننده باشه.
- وابستگی به غذا، الکل یا مواد مخدر
- مشکل در عملکرد صحیح در خانه، محل کار یا مدرسه
- مشکل در ایجاد یا حفظ روابط
- مشکل در خواب یا تغییر در الگوی خواب
- احساسات یا جذابیتهای جنسی مزاحم یا نگران کننده یا به عبارتی مشکلات جنسی
- پرخوری یا کمخوری
- اضطراب، وحشت یا استرس شدید
- خشم یا خصومت غیرمعمول نسبت به دیگران یا خودتان
- غم و اندوه غیرمعمول، گریه بیش از حد، یا احساسات افسرده که از بین نمیرن.
همچنین ممکنه در شرایط زیر هم بتونین از مراجعه به یه دکتر روانکاو سود ببرید:
- وقتی که انواع روشهای رواندرمانی رو انجام دادین و نتیجه مطلوب نگرفتین.
- شما الگوهای تکراری مشکلات در روابط شخصی، اجتماعی و حرفهای دارین.
- وقتی که یکسری ویژگیهای شخصیتی دارین که شما رو آزار میده یا مانعی دائمی در زندگیتون میشه.
- وقتی که برای عبور از یک رویداد، برخورد با تجربیات گذشته یا حل تعارضات داخلی مزمن کمک حرفهای میخوایید.
- وقتی شما خواهان بینش و درکی هستید که روانکاوی میتونه به شما کمک کنه احساس رضایت و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشین.
- یا وقتی که فکر آسیب رساندن به خود یا دیگران به سرتون میزنه، یا اگه شما یا شخصی که میشناسین قصد خودکشی داره، باید فوراً از یک ارائه دهنده سلامت روان (مشاور، مددکار اجتماعی، درمانگر، روانشناس یا روانپزشک) کمک بگیرین.
![patient counseling with psychologist vector illustration1 - دکتر روانکاو کیست و کارش چیست؟]( "دکتر روانکاو کیست و کارش چیست؟")
دکتر روانکاویک دکتر روانکاو چه شرایط و بیماری هایی را درمان می کند؟
روانکاوی میتونه بخشی مفید از یک برنامه درمانی کلی برای سلامت عاطفی و روانی باشه. یک دکتر روانکاو شرایطی از جمله موارد زیر را درمان میکنه:
سوء استفاده و غفلت: از جمله سوء استفاده جسمی، عاطفی و جنسی، و غفلت از کودک یا سالمند.
اعتیاد: شامل الکل، مواد مخدر، رابطه جنسی، قمار، بازی و اعتیاد به اینترنت.
مشکلات دوران کودکی و نوجوانی: از جمله اختلالات رشدی، شخصیت نوظهور ناکارآمد، اختلالات تصویر بدن، مشکلات عزت نفس، و اختلال نافرمانی مقابلهای
اختلالات خوردن: از جمله بی اشتهایی، پرخوری عصبی و اختلال پرخوری
اختلالات روانی :از جمله افسردگی، اضطراب، فوبیا، اختلال وسواس فکری-اجباری (OCD)، اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی
اختلالات شخصیت: از جمله اختلال شخصیت مرزی (BPD)، شخصیت روان رنجور، شخصیت پارانوئید، شخصیت ضد اجتماعی، شخصیت خودشیفته، شخصیت سادیست یا مازوخیست، شخصیت جسمانی، شخصیت وابسته، شخصیت هیستریک و شخصیت تجزیه کننده
مشکلات روابط: شامل تعارضات خانوادگی یا زناشویی، خیانت، طلاق، رابطه نامشروع جنسی، مسائل خشم، و استرس مربوط به مراقبت یا ناباروری
مسائل و اختلالات جنسی: از جمله اختلال در عملکرد جنسی، تمایلات جنسی غیرطبیعی (پارافیلیا)، گرایش جنسی و هویت جنسی
اختلالات خواب: از جمله بیخوابی، کابوس و راه رفتن در خواب
تروما و مسائل مهم زندگی: از جمله اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، تغییر وتحول در زندگی، استرس ناشی از مشکلات سلامتی، یا غم و اندوه ناشی از مرگ یکی از عزیزان.
یک دکتر روانکاو چه تست هایی را انجام می دهد یا پیشنهاد می دهد؟
یک دکتر روانکاو در درجه اول به ارزیابی بالینی روانکاوانه برای رسیدن به تشخیص و ارائه توصیههای درمانی درست متکیه. ارزیابی بالینی روانکاوی میتونه چندین ماه طول بکشه و به طور کلی از دو جزء اصلی تشکیل شده:
ارزیابی نقاط قوت: شامل ارزیابی انگیزه بیمار، پتانسیل برای مشاهده خود، پتانسیل تحمل استرس ناشی از تجزیه و تحلیل، پتانسیل کار تحلیلی، توانایی حل تعارض درونی، توانایی تشخیص و تمایز بین واقعیت و خیال، و توانایی متمایز کردن خود از دیگران.
ارزیابی نقاط ضعف یا آسیبپذیری: شامل علائم مربوط به تشخیصهای روانپزشکی، درگیریهای ناخودآگاه، دفاعها، عملکردهای نفس، و احساس منسجم از خود (خواه احساس قوی و کامل بودن بکنی یا حس کنی که داری از هم میپاشی).
روانکاوها همچنین ممکنه از فرآیندهای ارزیابی یا آزمونهایی از پیشینه خودشون در زمینه سلامت روان استفاده کنن. به عنوان مثال، یک دکتر روانکاو با پیشینه روانشناسی ممکنه از آزمونهای شخصیت روانشناختی با ارزیابی بالینی روانکاوانه خودش برای درمان استفاده بکنه.
یک دکتر روانکاو چه رویهها و درمانهایی را انجام میدهد؟
روانکاوان متخصص از روانکاوی برای کمک به افراد برای غلبه بر مشکلات ذهنی یا عاطفی و ایجاد تغییرات پایدار در زندگی خودشون استفاده میکنن. روانکاوی همانطور که قبلتر هم گفتیم شکلی عمیق از گفتار درمانیه که توسط زیگموند فروید در اواخر قرن نوزدهم آغاز شد و در قرن بیستم توسعه یافت.
روانکاوی چگونه کار می کند؟
روانکاوی بر این ایده استواره که ضمیر ناخودآگاه بر روابط و الگوهای فکری، احساسات و رفتار انسان تأثیر میگذاره. با کشف و بررسی این تأثیرات ناخودآگاه، دکتر روانکاو به افراد کمک میکنه تا انگیزههای خودشون رو درک کنن و با افکار یا الگوهای رفتاری ریشهدار کنار بیان یا تغییرشون بدن.
توی علم روانکاوی، بیماران معمولاً روی کاناپه دراز میکشن، نه اینکه مستقیماً رو به روانکاو باشن. این کار بیمارها رو تشویق میکنه تا آزادانه صحبت کنن بدون اینکه نگران واکنش روانکاو باشن. دکتر روانکاو در طول جلسات به عنوان یک راهنما یا تسهیل کننده عمل میکنه، اغلب ساکت میمونه و به بیمار اجازه میده در مورد هر چیزی که به ذهنش میرسه صحبت کنه.
روانکاو اینجا به عنوان یک شخصیت مرجع عمل نمیکنه، توصیهای نمیکنه، یا تصورات قبلی در مورد اینکه چی براتون بهتره، نداره. اگرچه این ممکنه عجیب به نظر برسه، اما به روانکاو اجازه میده تا ببینه افکار و تداعیها مراجعه کننده رو به کجا میبرن و پرداختن به چه موضوعاتی براش سخته.
همچنین به دکتر روانکاو اجازه میده تا الگوهایی رو در نحوه تفکر، احساس، رفتار و تعامل بیمار شناسایی کنه. همه این مشاهدات سرنخ هایی از تأثیرات ناخودآگاه رو ارائه میده که به مشکلات یا مسائل بیمار کمک میکنن. روانکاو به شما کمک میکنه تا این الگوها و تأثیرات را درک کنین و رویکردهای سازندهتری پیدا کنین.
روانکاوی روی یه رابطه نزدیک و قابل اعتماد بین بیمار و روانکاو متکیه. بیماران اغلب موضوعات خیلی خصوصی رو با روانکاوشون در میون میزارن، که برای بعضی از اونا ممکنه احساس گناه قابل توجهی داشته باشن یا براشون آزاردهنده، شرمآور یا دردناک باشه.
روانکاوان ممکن است بیمار را به تجربهای که ناخودآگاه زندگی بیمار رو تحت تاثیر قرار داده سوق بدن. بنابراین، بیمار باید احساس کنه که رابطه اون با روانکاو مکانی امن برای صحبت مطلق در مورد هر چیزی هستش. دکتر روانکاو باید محرم اسرار بیمارش باشه، مگر اینکه بیمار اجازه انتشار اطلاعات را بده یا روانکاو قانوناً موظف به انتشار اطلاعات باشه.
دکتر روانکاو یا روانشناس؟ تفاوتها و شباهتها
هرچند که دکتر روانکاو و روانشناس هر دو به درمان مشکلات روانی و عاطفی میپردازند، تفاوتهای قابل توجهی میان این دو حرفه وجود دارد:
آموزش و تخصص:
دکتر روانکاو معمولاً آموزشهای تخصصی در زمینه روانکاوی و تحلیل ناخودآگاه داشته و دورههای خاصی را در این زمینه گذرانده است. در حالی که روانشناسان ممکن است در رشتههای مختلف روانشناسی تخصص داشته باشند و از تکنیکهای مختلف درمانی بهرهمند شوند.
رویکرد درمانی:
روانکاوها به تحلیل رفتارهای ناخودآگاه و تجربیات گذشته بیماران میپردازند و از روشهای پیچیدهتر مانند تحلیل خوابها استفاده میکنند. در حالی که روانشناسان معمولاً از روشهای مشاوره و درمان شناختی-رفتاری استفاده میکنند.
مدت زمان درمان:
درمان روانکاوی معمولاً طولانیتر از درمانهای روانشناسی است و ممکن است چندین ماه یا حتی چندین سال به طول انجامد.
سایر نکاتی که بهتر است در مورد دکتر روانکاو بدانید
روانکاوی یه روش درمانی کوتاهمدت نیست و اغلب سالها طول میکشه تا کامل بشه. این تعهد به جلسات مکرر (معمولاً چهار بار در هفته) با دکتر روانکاو است. به دلیل این سطح از فداکاری و نیاز به اعتماد و اطمینان متقابل، یک روانکاو ممکنه از یک دوره آزمایشی برای تعیین اینکه آیا روانکاوی برای حل مشکل بیمار مناسبه و آیا میشه رابطه لازم رو با بیمار برقرار کرد یا نه، استفاده کنه.
ویژگیهای یک دکتر روانکاو خوب چیست؟
شخصی از آنا فروید، دختر زیگموند فروید موسس علم روانکاوی، پرسید که برای یک روانکاو خوب چه چیزی لازم است؟ آنا به شرح زیر پاسخ داد:
“جواب نسبتاً سادست. اگه کسی میخواد یک دکتر روانکاو واقعی باشه، باید حقیقت رو چه علمی باشه و چه شخصی دوست داشته باشه، و باید درک حقیقت را بالاتر از ناراحتی که ممکنه به دلیل تشخیص چیزهای ناخوشایند چه در دنیای بیرون یا در درون خود فرد ایجاد بشه، بدونه.
علاوه بر این، آنا معتقده که روانکاو باید علایقش فراتر از حوزه پزشکی باشه. او باید به جامعهشناسی، به دین، به تاریخ، به ادبیات علاقه مند باشه چون در غیر این صورت دید و درک درستی از بیمارش نخواهد داشت. و اینها از جمله شرایط واقعی هستن که موسسات مختلف باید از نامزدهای خودشون مطالبه کنن. خواننده خوبی باشه و با ادبیات بسیاری از کشورها و فرهنگها آشنا باشه. در شخصیتهای بزرگ ادبی، افرادی را مییابیم که به همان اندازه یا بیشتر از آن چیزی که روانپزشک و جامعهشناس معتقدند، نسبت به ماهیت انسان آگاهی دارند.»
توی خیلی از کشورهای غربی، قوانینشون ایجاب میکنه که کسایی که مایل به تحصیل در حوزه روانکاوی هستن، باید قبلاً در زمینه روانپزشکی یا روانشناسی بالینی تحصیل کرده باشن. این مطالعات پیشین زمینه کافی را در آسیبشناسی روانی، تشخیص افتراقی، عملکرد مغز، رواندرمانی، روشهای تحقیق، گزینههای درمانی و روانشناسی اجتماعی که برای عمل بالینی ضروری هستن، تضمین میکنه.
با این حال، انجام این مطالعات برای دکتر روانکاو بودن کافی نیست. ویژگیهای شخصیتی خاصی وجود داره که حتما باید توی شخصی که میخواد روانکاو بشه وجود داشته باشن. این ویژگیها هم لزوماً در ابتدای آموزش یک تحلیلگر به طور کامل تثبیت نمیشه، اما حداقل باید هستهای وجود داشته باشه که بشه اونو بسطش داد. از جمله ویژگیهای مهم یه دکتر روانکاو خوب میشه به موارد زیر اشاره کرد:
صداقت عاطفی و فکری
دکتر روانکاو در تلاشه تا پی به حقیقت درونی بیمار، هر چه که باشه، ببره. این امر با نیاز به صداقت از جانب بیمار و همچنین از جانب تحلیلگر همراهه. در واقع صداقت سنگ بنای اخلاق حرفهای روانکاوه، اخلاقی که هرگونه استفاده از بیمار به نفع تحلیلگر رو منع میکنه و همچنین بستر خوبی برای محیط درمانیه.
اگرچه روانکاو هرگز در مورد خودش با بیمار صحبت نمیکنه و بنابراین بیمار را از هرگونه مداخلهای حفظ میکنه، اما باید پذیرای هر حسی که بیمار در طول درمان ممکنه بهش پیدا کنه باشه چوناین واکنشها منبع ارزشمندی از اطلاعات در مورد عملکرد درونی بیماره و ممکنه نشون بده که بیمار با افراد مهم زندگی خودش چگونه ارتباط برقرار میکنه. این پذیرش از سوی دکتر روانکاو مستلزم یک صداقت عاطفی اساسیه، نه فرار از آنچه که احساس میکنه، با این شناخت از بیمار، روانکاو میتونه درمانهای متناسب با شرایط بیمار رو بهش تجویز کنه..
یکدلی یا همدلی
برای تبدیل شدن به یک دکتر روانکاو ماهر، حساس بودن به رنج دیگران ضروریه. همدلی به این معناست که بتونید حس طرف مقابل رو درک کنین. کسی که هرگز رنج نکشیده باشه، یا هرگز به خودش اجازه نداده باشه که درد عاطفی رو احساس کنه، احتمالا توی همدلی کردن با دیگران مشکل خواهد داشت و انتخاب رشته روانکاوی برای این فرد گزینه مناسبی نخواهد بود.
کنجکاوی
یک دکتر روانکاو یک محقق هم هست، اون باید کنجکاوی، آرزوی دانستن، کشف کردن، درک کردن داشته باشه. کسانی که مایلند روانکاو بشن، طبیعتاً افرادی کنجکاو اغلب فراتر از مرزهای روانکاوی و با انگیزههای متعدد علایق خواهند بود.
کنجکاوی، منبع عظیمی از انرژی برای کار تحلیله. همین کنجکاوی برای بیمار هم ضروریه تا بدونه در درونش چه میگذره، و به ته چیزها برسد. چون تجزیه و تحلیل در واقع یک پروژه تحقیقاتی دو نفره است: یکی که مطالب را فراهم میکنه، دیگری که تحقیق را هدایت میکنه، و هر دو روی درک مشکل کار میکنن. کنجکاوی خاستگاه تمام اکتشافات علمی و همه پیشرفتهاست، این چیزیه که به ما امکان میده از ابهام بیرون بیاییم.
هوش
مطمئناً حرفه روانکاوی نیازی به نابغه بودن نداره، ولی بدون درجه خاصی از هوش نمیتوان آن را به خوبی انجام داد. منظور ما از چه نوع هوشی است؟ اولاً، هوش برای درک عمیق نظریههای روانکاوی و مهمتر از همه برای درک ماهیت نوع دانش و روش درمانی که ارائه میدن.
داشتن مجوز از سازمان نظام پزشکی، سوابق بالای پژوهشی در زمینههای شناخت شناسی و رواندرمانی نیز از دیگر مواردی هستن که یه دکتر روانکاو خوب بایستی از اونا بهرهمند باشه.
خوشحالم که با مراجعه به کلینک بوجیکا و کمک گرفتن از دکتر روانکاوم حالم خیلی بهتر شده. چند وقتی هم میشه که با همون خواستگار سمجم ازدواج کردم و از زندگیم راضیم. شما هم با مراجعه به کلینیک بوجیکا میتونین همه مشکلات روحی و روانی که سالها باهاش دست و پنجه نرم میکنین رو حل کنین.
مطالب پیشنهادی: