هیپنوتیزم چیست؟
قبلا در مورد هیپنوتیزم چیزهایی شنیده بودم. اما فکر نمیکردم یک روز خودم قرار باشه تجربهش کنم. میتونم بگم تجربه خیلی جالبی بود. من مدتها بود با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم میکردم. اضطراب، بیخوابی و عدم کنترل ذهن مسائلی بودن که داشتن منو از پا در میآوردن. در واقع میتونم بگم اضطراب و عدم کنترل ذهن باعث میشد که من شبها نتونم خواب درستی داشته باشم.
به محض اینکه چشمامو رو هم میذاشتم، افکار مثبت و منفی زیادی به ذهنم هجوم میآوردن. این افکار به من اجازه نمیدادن شبها به خواب برم. این وضعیت به قدری برام غیر قابل تحمل شده بود که تصمیم گرفتم به یک روانشناس در “کلینیک بوجیکا “مراجعه کنم. یکی از درمانهایی که روانشناس در کنار رواندرمانی برای من در نظر گرفت، هیپنوتیزم بود. اگر راستش رو بخواین اولش یه مقدار میترسیدم.
اما وقتی جلسه اول تموم شد ، فهمیدم چقدر تجربه جالبیه. انجام هیپنوتیزم درست و اصولی توسط یک روانشناس حرفهای در کنار روشهای درمانی دیگه به مرور زمان تونست منو از شر بیخوابی خلاص کنه. بعد از انجام آن تونستم آگاهی بیشتری روی ذهنم و افکاری که بهش وارد میشن داشته باشم. الان میفهمم که یک ذهن آگاه چقدر میتونه روی تمام ابعاد زندگی تأثیر داشته باشه.
نحوه عملکرد هیپنوتیزم چیست
در مورد نحوه دقیق عملکرد هیپنوتیزم، متخصصان مختلف نظرات متفاوتی دارند. اما در تمام این نظرات دو مرحله اصلی وجود دارد. این مراحل “القا” و “پیشنهاد” نام دارند. در ادامه به توضیح هر یک از آنها میپردازیم.
-
مرحله اول؛ مرحله القا
مرحله اول ، مرحله القا نام دارد. در این مرحله همانطور که از نام آن پیدا است، به فرد القا میشود که آرام باشد. او باید سعی کند تمرکز خود را حفظ نماید. مرحله القا معمولا از چند ثانیه تا ده دقیقه طول میکشد. اما در برخی از موارد ممکن است بیشتر از ۱۰ دقیقه نیز زمان لازم داشته باشیم. در واقع در مرحله القا تلاش میشود که ذهن فرد را ازهر گونه فکری غیر از آنچه که درمانگر به او میگوید خالی کنیم. فرد باید تمام تمرکز و حواس خود را بر روی صدا و حرفهای درمانگر بگذارد.
-
مرحله دوم؛ مرحله پیشنهاد
در مرحله دوم که مرحله پیشنهاد است، با شخص مکالمههایی انجام میگیرد. این مکالمهها حول یک سری حوادث و اتفاقات فرضی میچرخند. در واقع او باید یک سری اتفاقات خیالی را در ذهن خود تصور کند. این موضوع برای این است که بتوان در این حالت احساسات، واکنشها و رفتارهای نادرست را شناسایی و با آنها مقابله کرد. البته به هر بیمار ممکن است یک نوع چالش پیشنهاد شود. هر کدام از این چالشها و اتفاقات فرضی، مختص خود بیمار و شرایط او است.
خود هیپنوتیزم چیست؟
خود هیپنوتیزم به این معنی است که فرد خودش را هیپنوتیزم کند. ممکن است عجیب به نظر برسد، اما امکانپذیر است. فرد با تمرین، تمرکز و تفکر بر روی خود مینواند قدرت هیپنوتیز کردن خود را به دست آورد. در واقع در این روش فرد بر روی ضمیر ناخودآگاه خود اثر میگذارد.
از این طریق میتواند بسیاری از اخلاق و رفتارهای خودش را تغییر دهد. البته هیپنوتیزم کردن، خود مراحلی دارد که باید آنها را طی کنید. نکتهای که در این مورد وجود دارد این است که هنگام هیپنوتیزم کردن خود، باید معدهتان را در وضعیتی قرار دهید که نه خیلی خالی و نه خیلی پر باشد. همچنین باید حواستان باشد که به خواب نروید.
-
مرحله اول هیپنوتیزم کردن خود
در مرحله اول بر روی ریلکس کردن بدن کار کنید. در این حالت میتوانید یا دراز کشیده یا بر روی یک صندلی بنشینید. حال با بستن چشمها سعی کنید بر روی نفس کشیدن خود تمرکز کنید. در این حالت باید سعی کنید بدنتان را شل و رها کرده و هیچ حرکتی نداشته باشید.سعی کنید یک انرژی را در ذهن خود تصور کنید که از کف پایتان وارد شده و عضو به عضو بدنتان را طی میکند. این انرژی به هر نقطه از بدن که وارد میشود، آن را سنگینتر میکند. شما در هر لحظه باید حواستان به تنفستان باشد. با هر بازدم بدنتان باید شلتر شود. همزمان با ورود انرژی به نقاط مختلف بدن، چشمهای شما نیز سنگینتر میشوند.
-
مرحله دوم هیپنوتیزم کردن خود
حال وقتی که مرحله اول را به درستی طی کردید، نوبت به پرواز دستها میرسد. در واقع در این حالت شما باید تصور کنید که یکی از دستهای شما آنقدر سبک شده که به سمت بالا میرود. اگر کیفیت هیپنوتیزم شما خیلی خوب باشد، واقعاً دستهایتان به صورت ناخودآگاه تکان میخورند. اما بر اساس کیفیت آن ، ممکن است اتفاق خاصی برای بدن شما نیفتد.
یا اینکه دستهای شما تکان بخورند، ولی خودتان چندان متوجه نباشید. دوباره تصور کنید که دستان شما سنگین شده و به سمت پایین میآیند. در این حالت باز هم بر اساس کیفیت آن، دستهای شما تکان خورده و به سمت پایین میآیند. در این حالت است که میگوییم شما در حالت هیپنوتیزم قرار گرفتهاید.
-
مرحله سوم هیپنوتیزم کردن خود
مرحله سوم، مرحله آخر است و شما باید از این حالت خارج شوید. برای خروج از حالت هیپنوتیزم، به حالت عادی بدن خود فکر کنید. در واقع تصور کنید که بدنتان به حالت اولیه و عادی خود برگشته است. سپس به آرامی چشمانتان را باز کرده، دستها و پاها را باز و بسته کنید. سپس آرام آرام از جای خود بلند شده و راه بروید.
آیا هیپنوتیزم همان مراقبه است؟
هیپنوتیزم و مراقبه یکی نیستند. اما از جهاتی میتوان آن را با مراقبه و آگاهی ذهن یکسان دانست. هدف اصلی در هیپنوتیزم این است که فرد به یک تمرکز عمیق فرو رفته و تمامی افکار، قضاوتها و احساسات فعلی خود را نادیده بگیرد. هیپنوتیزم، غرق شدن در آن چیزی است که درمانگر به فرد القا و پیشنهاد میکند. شاید بتوان گفت ما در طول روز ممکن است چندین بار هیپنوتیزم شویم.
اما این هیپنوتیزم از نوع بسیار سبک است. به طور مثال وقتی که شما کتاب میخوانید و یا فیلمی را تماشا میکنید، گاهی ممکن است اصلا متوجه اطراف خود نشوید؛ زیرا شما آنقدر غرق در کتاب یا فیلم شدهاید که از اطراف خود آگاه نیستید. هیپنوتیزم نیز دقیقاً چنین چیزی است. برخی از افراد از هیپنوتیزم این گونه یاد میکنند که در این حالت شما به طور موقت، منیت خود را از یاد برده و آن را نابود میکنید.
آیا هیپنوتیزم همیشه اثرگذار است؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که میزان اثرگذاری هیپنوتیزم در افراد مختلف، متفاوت اسا ت. هر فرد ممکن است به یک میزان خاصی از اثرات هیپنوتیزم بهرهمند شود. برخی از متخصصان بر این باورند که حدود ۲۰ درصد از افراد میتوانند اثرات زیادی راز آن دریافت کنند. بر روی حدود ۲۰ درصد از افراد نیز هیچ تاثیری نمیگذارد. اما بین ۵۰ تا ۶۰ درصد از افراد میتوانند تا حدودی اثرات آن را دریافت کنند.
البته شایان ذکر است که کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر میتوانند هیپنوتیزم شوند. اما نکته مهم در مورد درمان با هیپنوتیزم این است که این کار به عنوان یک مکمل درمانی انجام میشود. در واقع اگر بخواهید آن را به تنهایی انجام دهید، ممکن است تأثیرات چندانی را از آن دریافت نکنید. این روش را باید به همراه درمانهایی مانند روان درمانی، CBT و یا هر درمانی که روانشناس برای شما تجویز کرده است، به کار ببرید.
همچنین نکته دیگر در مورد این روش این است که با یک جلسه تأثیر چندانی را بر روی فرد نخواهد گذاشت. در واقع هیپنوتیزم نیز مانند هر روش درمانی دارای یک دوره است که برای دریافت تأثیرات بیشتر باید دوره آن را تکمیل کنید. هر چند برخی از متخصصان بر این باورند که یک جلسه هم میتواند تاثیرگذار باشد. اما اغلب متخصصان با این نظر مخالف هستند.
عملکرد مغز در هنگام هیپنوتیزم
آزمایشات مختلفی توسط روشهای علمی متنوع مانند تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی و … بر روی هیپنوتیزم انجام شده است. تمامی این آزمایشات علمی نشان میدهند که هنگام انجام آن و در مقابل پیشنهاد درمانگر، مغز واکنشهایی را نشان میدهد که موجب تغییراتی در آن میشود. این تغییرات مغز موجب میشوند که مواردی مانند آگاهی بر خود، تمرکز، کنترل عملکرد اجرایی و مواردی از این دست اتفاق بیفتد.
همچنین در طول هیپنوتیزم قشر مغز میتواند عملکردهای بیشتری داشته و فرد بر روی بدن و احساسات خود کنترل بیشتری خواهد داشت. پیشنهاداتی که در هنگام انجام آن داده میشوند میتوانند برخی از قسمتهای مغز که در خواب، احساسات تصمیمگیریها، هوشیاری، قدرت استدلال، خودآگاهی و … تأثیر دارند را درگیر کنند.
سخن پایانی
همه ما در مورد هیپنوتیزم شنیدهایم. شاید این موضوع برای بسیاری از ما قدری ترسناک به نظر برسد. ولی باید بدانید که این یک روش درمانی تأیید شده توسط علم است. اما نکتهای که در مورد این روش درمانی وجود دارد این است که باید توسط متخصصان حرفهای این امر انجام گیرد. یک روانشناس حرفهای با یک هیپنوتیزم درست و اصولی، میتواند بسیاری از مشکلات روحی، فکری و حتی جسمی شما را درمان کند. مراجعه به کلینیکهای معتبر نظیر “ کلینیک روانشناسی بوجیکا “و بهرهمندی از متخصصان حرفه ای، میتواند شما را از یک درمان درست و اصولی مطمئن سازد.
مقالات مرتبط
