اگر کلمه روان درمانی را شنیدهاید اما نمیدانید که چه کسانی میتوانند از روان درمانی سود ببرند، به مطالعه این مطلب از” بوجیکا“ادامه دهید. درمانگران به شما کمک میکنند تا الگوهای افکار منفی و رفتارهای مخرب را شناسایی کنید، سپس راهکارهایی را به شما آموزش میدهند تا از آنها اجتناب کنید. این روش درمانی به ویژه برای افرادی که با آسیب زدن به خود، اختلالات خوردن یا افکار خودکشی دست و پنجه نرم می کنند مفید است. اما این همه چیز نیست…
روان درمانی چیست؟
روان درمانی به طیف وسیعی از درمانهای روانشناختی گفته میشود که برای تغییر رفتار، افکار و احساسات انسانها استفاده میشود. این درمانها برای افرادی است که سلامت روانی آنها به هر دلیلی با مخاطره روبرو شده است و دچار چالشهای عمیقی در زندگی شدهاند. به کمک روان درمانی نه تنها میتوان به کاهش علائم در فرد آسیب دیده کمک کرد بلکه به علل روانشناختی بروز مشکلات نیز پی برد تا فرد بتواند عملکرد بهتری را داشته باشد. درواقع مداخلهای که در درمان این افراد صورت میگیرد کاملاً در چهارچوب حرفهای صورت میگیرد.
یک روانشناس میتواند به شما کمک کند تا مشکلات خود را حل کرده و زندگی شادتر و سالمتری داشته باشید. روان درمانی با مراجعه فرد به یک روانشناس آغاز میشود و روند درمان میتواند بهصورت فردی یا گروهی انجام شود. این اقدامات توسط یک روانشناس بالینی انجام میشود. درمانی که برای بیماران صورت میگیرد گاهی با هدف حل مسئله و بحران خاص یا افزایش ظرفیت بیمار برای کنار آمدن با رفتارها و احساسات و افکار مخربش صورت میگیرد. در برخی دیگر از موارد نیز ممکن در جهت پیشگیری و اصلاح شرایط موجود اقدام به روان درمانی شود.
در فرایند روان درمانی چه میگذرد؟
فرایند درمان در محیط حمایتی انجام میشود که به شما این امکان را میدهد که آشکارا در مورد احساسات و نگرانیهایتان با روانشناس گفتگو کنید. در این جلسات درمانی نهتنها مشکل شما حل میشود بلکه مهارتهایی را یاد میگیرید که در آینده بتوانید با چالشهای دیگر کنار بیایید. دلایل بسیاری باعث میشود که شما برای دریافت روان درمانی به یک روانشناس مراجعه کنید. برخی ممکن است به دلیل افسردگی یا اضطرابهای طولانی مدت برای درمان اقدام کنند.
برخی دیگر ممکن است به دلیل بروز یک اختلال یا بیماری مزمن سلامتی روحی و عاطفی خود را از دست داده باشند. عدهای از افراد ممکن است به تازگی بحرانی را در زندگی تجربه کرده باشند که زندگی آنها را تحت تأثیر قرار داده باشد، مانند از دست دادن یکی از نزدیکان، تغییرات شغلی یا طلاق. در تمامی این موارد روان درمانی میتواند برای پشت سر گذاشتن روزهای بحرانی در کنار شما باشد.
برای مثال اگر مدتهای زیادی است که با احساس یاس و درماندگی درگیر هستید و با وجود تلاشهایی که خانواده و اطرافیان برای بهبود شما انجام میدهند، تغییراتی در حال شما صورت نگرفته است و این احساس زندگی روزمره شما را نیز تحت تأثیر قرار داده است و باعث شده که به پرخاشگری یا انزوا و مصرف الکل و کارهایی از این قبیل روی بیاورید؛ در چنین مواقعی استفاده از روان درمانی برای درمان شما بهترین راهحل است؛
زیرا حالات روحی شما هم به خودتان و هم دیگران آسیب میرساند. در واقع میتوان گفت که جلسههای روان درمانی فرصتی را برای بیمار فراهم میکند که در موقعیتی آرام و مطمئن، به خودشناسی و اصلاح خصوصیات روانی خود بپردازد.
روان درمانی به حل چه مشکلاتی کمک میکند؟
روان درمانی به درمان بیشتر اختلالات و مشکلات در حوزه سلامت روان کمک میکند، از جمله:
• اسکیزوفرنی یا اختلال روان پریشی
• انواع اعتیاد به مواد مخدر، مشروبات الکلی، بازیهای رایانهای
• حملههای پانیک
• انواع ترس و فوبیا
• برای رفع پرخاشگری عصبی
• درمان بیخوابی
• بیاشتهایی یا پرخوری
• انواع اختلالات شخصیت
• درمان آسیبهای روحی پس از دست دادن عزیزان و طلاق
• برای مقابله با سوء استفادههای جنسی
• درمان انواع مشکلات جنسی
• درمان مشکلات ارتباطی با دیگران
• مقابله با انواع استرس و اضطرابهای مزمن
انواع روان درمانی
انواع مختلفی از روشهای درمانی وجود دارد که روان شناسان ممکن است که یک یا چند مورد از آنها را برای یک فرد به کار ببرند. هرکدام از شیوههای روان درمانی را میتوان به عنوان یک نقشه راه در نظر گرفت که به روانشناسان کمک میکنند تا به مشکلات بیمار پی ببرند و راهحلهایی را برای آن ارائه کنند.
تاکنون روشهای درمانی بسیاری ابداع شده است که البته همه آنها به یک اندازه مؤثر نیستند. انتخاب نوع درمان بستگی به شرایط بیمار دارد و ممکن است که درمانگر مجموعهای از رویکردهای درمانی را با هم ترکیب کند که بتواند به بهترین نحو ممکن به نیازهای شما پاسخ دهد.
رایجترین انواع رواندرمانی را در زیر بهطور مختصر شرح میدهیم:
- درمان شناختی رفتاری
این درمان بسیار ساختار یافته و هدفگرا است. این شیوه از روان درمانی به شما کمک میکند که الگوهای فکری مخرب را شناسایی کنید و آنها را تغییر دهید. افکار منفی به شدت بر روی خلقوخوی افراد تأثیر منفی دارند. شما میتوانید از طریق درمان شناختی رفتاری به الگوهای سالم فکری دست پیدا کنید و استرسها و نگرانیهای خود را از بین ببرید.
این درمان کوتاه مدت است و قدرت یادگیری و تمرکز شما را نیز افزایش میدهد. برای طیف وسیعی از اختلالها میتوان از این شیوه درمانی استفاده کرد. اعتیاد، خشم و اضطراب و فوبیا را میتوان از این طریق درمان کرد.
- رفتار درمانی دیالکتیکی
این روش را میتوان نوعی گفتار درمانی دانست که مبتنی بر رفتار درمانی شناختی است. رفتار درمانی دیالکتیکی برای افرادی استفاده میشود که از دیگر شیوههای درمان نتیجه نگرفتهاند. درمانگر به افراد کمک میکند بتوانند هیجانهای خود را مدیریت کنند و سطح کیفیت زندگی خود را بالا ببرند. برای درمان افرادی که دارای مشکلات روانی مزمن یا شدید هستند این روش بسیار مناسب و کاربردی است.
- درمان بین فردی
این روش درمانی بر روابط بین فردی و تعاملات اجتماعی متمرکز است. روان درمانی بین فردی شیوهای کوتاه مدت است که در 12 تا 16 جلسه انجام میشود. از درمان بین فردی اغلب برای درمان افسردگی استفاده میشود. با روان درمانی بین فردی میتوانید روشهای سالم برای بیان احساسات و راههای بهبود ارتباطات را یاد بگیرید. این به شما کمک میکند که بعضی از حالتهای زیر بنایی حل نشده و دردسرساز مانند غم و اندوههای عمیق را مدیریت کنید.
- درمان روان پویا
این نوع از درمان را میتوان یک نسخه ساده و کوتاه از روانکاوی دانست. درمانگر در نظر دارد که خودآگاهی بیمار را بهبود ببخشد و الگوهای قدیمی را که در ذهن دارد تغییر دهد و مسئولیت زندگی خود را بهطور کامل به دست بگیرد. این شیوه درمانی تلاش میکند که فرایندهای ذهنی را اعم از درک احساسات را تسهیل کند. رویکردی که این درمان دارد کل نگر است.
از درمان روان پویایی میتوان برای بهبود مشکلاتی که با سلامت روان مرتبط هستند اقدام کرد. اختلال شخصیت، افسردگی، اضطراب، اشتها، اختلالهای روانشناختی و اختلال مصرف مواد را با این روش درمان کرد.
- درمان انسانگرا
این شیوه از درمان توسط کارل راجزر روانشناس انسانگرا مطرح شد. روانشناسی انسانگرا بر این اصل تأکید دارد که انسان ذاتاً خوب است و میکوشد که به مردم کمک کند. رویکرد انسان گرایانه از باور به منحصربهفرد بودن انسان نشات میگیرد و کلی نگر است و به کل فرد نگاه میکند نه صرفاً یک بخش از زندگی او.
از مزایای این شیوه درمانی این است که منبع بزرگی برای حمایت و همدلی افراد پدید میآورد. به افراد کمک میکند تا نقش فعالی در درمان خود داشته باشد. این درمان به ویژگیهای مثبت افراد تمرکز دارد و کمک میکند تا افراد نقاط قوت خود را تقویت کنند و از طریق مهارتهای خود نیازهایش را برآورده کنند.
- خانواده درمانی
خانواده درمانی بر این اساس استوار است که بسیاری از مشکلات فردی در محیط خانواده به وجود میآید؛ بنابراین تمرکز این شیوه از درمان بر پویایی درون خانواده متمرکز است. هدف در این درمان میتواند کمک به اعضای خانواده برای بهبود ارتباط و حل کردن مشکلات خانوادگی باشد که اعضای خانواده را دچار مشکل میکند.
شناخت و مدیریت موقعیتهای خانوادگی میتواند فرایند درمان را تسهیل ببخشد. از مزیتهای خانواده درمانی میتوان به همدلی عمیقتر اعضای خانواده اشاره کرد. این درمان کوتاه مدت است و برنامه آن با توجه به وضعیت خانوادهها باهم متفاوت است. نیازی به شرکت تمامی اعضای خانواده در جلسات درمانی نیست.
- زوج درمانی
زوج درمانی نیز یکی دیگر از انواع روان درمانی است که درمانگر با زوجها سروکار دارد و به آنها کمک میکند که مشکلاتی را که در طول زندگی مشترک تجربه میکنند با آگاهی و از طریق گفتگو حل کنند. از اهدافی که در زوج درمانی دنبال میشود برطرف کردن مشکلات زن و مرد بهصورت ریشهای است و این موضوع از طریق راهحلهای مسالمتآمیز در بین آنها انجام میپذیرد.
در طی جلسات زوج درمانی تمرینهایی به زوجهای جوان داده میشود تا از این طریق به مشکلاتی که در بین آنها وجود دارد پی برده و برای بهبود روابطشان تلاش کنند. صداقت در این درمان از اصول اساسی درمان است و هر دو طرف باید نسبت به بهبود شرایط تلاش کنند.
- بازی درمانی
درمانهای جانبی دیگری نیز هستند که ممکن است توسط درمانگر و به همراه روان درمانی بهکاربرده شوند. بازی درمانی که برای کمک به کودکان و شناسایی عواطف و احساسات آنها استفاده میشود، ازجمله درمانهای جانبی است. هنر درمانی خلاق و استفاده از بازیها و رنگ، نور و موسیقی نیز میتواند بهعنوان درمان کمکی مؤثر باشد. تمامی این درمانها به برای ایجاد عزت نفس و کاهش اضطراب و عملکردهای بهتر اجتماعی و فردی مناسب است.
مزایای بینظیر روان درمانی
شواهد تجربی حاکی از آن است که روان درمانی میتواند برای افراد مفید باشد. البته این به معنی آن نیست که همه از روان درمانی سود میبرند. در حالت کلی کسانی که از این روش استفاده میکنند تا حد زیادی تسکین مییابند. افراد زیادی در طول روز ممکن است که برای مشکلاتی نظیر افسردگی و اضطراب، فوبیا و وحشتزدگی، یا مشکلات زناشویی و جنسی و غیره برای روان درمانی اقدام کنند. آنچه با قاطعیت در مورد روان درمانی به اثبات رسیده است، این است که:
• روان درمانی حال افراد را بهتر میکند، ممکن است فردی با بدترین حال ممکن برای درمان مراجعه کند و بیشترین بهبود و نتیجه را حاصل کند.
• روانپزشکان، روان شناسان و مددکاران اجتماعی در بدترین شرایط همراه بیمار هستند و حتی پس از بهبودی نسبی و کنترل شدت آن باز هم حمایتهای خود را قطع نمیکنند.
• تأثیر روان درمانی در حل مشکلات روانی حتی بیشتر از دارو درمانی است.
• افرادی که طول درمان و تعداد جلسات روان درمانی آنها بیشتر باشد نتایج بهتری را اخذ خواهند کرد.
باید به این نکته توجه داشته باشیم که روان درمانی تمام مشکلات و آسیبهای روانی و مشکلآفرین به مداخلات روانشناختی پاسخ یکسانی نمیدهند.
ویژگیهای مشترک درمانها در روان درمانی
- نقش متخصص
یکی از موضوعاتی که در جلسات روان درمانی بسیار حائز اهمیت است و کیفیت درمان را مشخص میکند، خصوصیتهای درمانگر و مهارتهای او است. زمانی که فردی برای انجام روان درمانی مراجعه میکند انتظار دارد که با یک فرد گرم و مهربان و البته صاحب صلاحیت ملاقات کند. این صلاحیت از طریق گذراندن دورههای مهارتی لازم به دست میآید. انتخاب درمانگر مناسب یکی از راههای موفقیت روان درمانی است. برقراری ارتباط بیمار و درمانگر یکی مواردی است که فرد را برای ادامه درمان تشویق میکند. درمانگر باید علاوه بر خصوصیتهای فردی، دانش و تجربه و آگاهی لازم را برای این کار داشته باشد.
- تخلیه هیجانات
تخلیه هیجانات را میتوان بخش حیاتی در اکثر روان درمانیها دانست و البته عمق و شدت آن به ماهیت مسئله بستگی دارد. درمانگر باید خود را آماده کند که بتواند پذیرای احساسات و هیجانهای عاطفی فرد باشد. این جلسات میتواند توأم با عصبانیت، اضطراب یا گریستن باشد و اگر فرد در حضور درمانگر خود سرد و بیاحساس باشد، باید به کیفیت درمان شک کرد. درمانگر باید در جهت تغییر احساسات فرد عمل کند و گاهی نیز در بعضی از درمان هدف ابراز هیجانات است.
دلیل این موضوع آن است که درمانگر برخلاف بقیه افراد باید پذیرای هیجانات مراجعه کننده باشد و مثل دیگران در برابر او واکنش نشان ندهد.
- رابطه بین بیمار و درمانگر
ماهیت رابطهای که بین بیمار و درمانگر برقرار میشود، بیشترین تأثیر را در موفقیت درمانها دارد. درمانگر کارآمد کسی است که دارای صلاحیتهای علمی است و در عین حال پذیرای بیمار است و قضاوتی دز مورد او نمیکند. واقع نگر است و تلاش خود را برای حل مشکلات انجام میدهد. رابطه درمانی دارای ابعاد گستردهای است ولی دو بخش از آن بیشتر دارای اهمیت است؛
پیوندهای هیجانی که بین بیمار و درمانگر شکل میگیرد و میتواند دوست داشتن، اعتماد و باور طرف مقابل باشد و درک مشترک از کاری که قرار است انجام بگیرد. هدفی مشترکی که از درمان مورد نظر است بسیار اهمیت دارد.
عوامل موثردر تغییر نتایج روان درمانی
عوامل بسیاری در تغییر نتایج روان درمانی تأثیرگذار هستند که در زیر به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
- مقدار ناراحتی بیمار
متخصصان بر این باورندکه کسانی که کمترین نیاز را به درمان دارند، میتوانند بیشترین بهره را از آن ببرند. مطالعاتی که بر روی بیماران روان درمانی انجامگرفته است گویای این مطلب است که بیماران دارای اختلالهای شدید در حالت اضطراب و افسردگی خاصی قرار دارند که نتایج درمان را تحت تأثیر قرار میدهد؛ بنابراین برای اینکه روشهای روان درمانی تأثیر بیشتری داشته باشد باید از غم و ناراحتی خود منجر به نامیدی از درمان میشود بکاهیم.
- هوش
روان درمانی به سطح مناسبی از هوش نیاز دارد. البته این مطلب بدان معنا نیست که افراد دچار عقب ماندگی ذهنی از مشاوره و گفتگو سودی نمیبرند، بلکه در صورت مساوی بودن تمام شرایط افرادی که هوش بیشتری دارند، پاسخهای بهتری را به درمان نشان میدهند. روان درمانی بیشتر از طریق گفتگو انجام میشود و فرد باید بتواند که مشکلات و ناراحتیهای خود را به راحتی بیان کند. در مراحل بعدی درمان باید بتوانید بین حوادث گذشته و حال نیز ارتباط برقرار کنید زیرا رویدادهای فعلی و احساسات کنونی شما بیربط به تجربههای گذشته نیست.
- سن
اگر بیماران را در شرایط مساوی در نظر بگیریم افرادی که در سنین پایینتری باشند درمانهای بهتری را خواهند داشت؛ زیرا این بیماران انعطافپذیری بیشتری دارند و نسبت به درمان مقاومت نمیکنند و برقراری ارتباط با این افراد نیز راحتتر است. البته سن نمیتواند تنها معیار رفتاری باشد، بلکه خصوصیتهای اختصاصی که هر بیمار دارد، بسیار در فرایند درمان تأثیرگذار است.
- انگیزش
گاهی ممکن است روند درمان بسیار طولانی شود و نیازمند صبر و تحمل بیشتری است. گاهی جلسات درمانی بسیار ساکن است و پیشرفتی در آن مشاهده نمیشود و گاهی بسیار موفقیتآمیز و دلگرم کننده است. بیمار باید در تمامی این لحظهها با انگیزه درمان را دنبال کند و ناامیدی به خود راه ندهد. روان درمانی که نتایج موفقی داشته باشد به انگیزه بالایی نیاز دارد و اینکه فرد خود بخواهد که احساسات خود را بهبود ببخشد و شرایط روحی و روانی بهتری را در خود ایجاد کند. روان درمانی یک امر اختیاری است و انگیزه مراجع شرط لازم برای تغییر در او است.
اهداف روان درمانی
- برطرف کردن علائم
یکی از اهداف مهمی که در روان درمانی دنبال میشود برطرف کردن علائم یا تقلیل درد و رنجی است که بیمار تحمل میکند. برطرف کردن محدودیتهایی که این رنجها بر بیمار تحمیل کرده نیز میتواند در درمان او مؤثر باشد.
- تغییر علائم
هدف درمانگر این است که بتواند تمام علائم بیماری را بهطور کامل تغییر دهد ولی گاهی این امر امکانپذیر نیست و موانعی مانند نبودن انگیزه کافی از سوی بیمار، محدودیتهای زمانی و مالی بیمار درمان را ناقص میکند.
- متوقف کردن علائم
در برخی از بیماریهای روانی مانند اسکیزوفرنی مزمن و شدید وخیم شدن حال بیمار شرایط درمان او را مشکلتر میکند. میتوان بر جلوگیری از وخیم شدن بیماری علائم را متوقف کرد. شاید در این برهه زمانی درمان او امکانپذیر نباشد ولی میتوان با کاهش علائم به او کمک کرد.
- مداخله در الگوهای نابهنجار رفتار
مسائل خانوادگی، شغلی و اجتماعی همه دارای جنبههای عاطفی در زندگی فرد هستند و هدف روان درمانی این است که بتواند الگوهای نابهنجار فردی و اجتماعی را شناسایی و برطرف کند. این الگوها تأثیر زیادی در شکلگیری شخصیت انسان دارد.
- تقویت رشد و تکامل جنبههای سالم و مثبت شخصیت
آخرین استفادهای که ازروان درمانی میشود برای توسعه دادن و رشد شخصیت فرد مراجع کننده است که میتواند به او کمک کند.
درجات روان درمانی
رواندرمانی با اهداف متفاوتی برای هر فرد مورد توجه قرار میگیرد. گاهی فقط بهمنظور راهنمایی و حل مشکلات و گاهی نیز با هدف ایجاد تغییرات اصولی و عمیق در زندگانی و شخصیت هر فرد بهکاربرده میشود. درجات روان درمانی عبارتاند از:
- راهنمایی
«راهنمایی» سادهترین نوع روان درمانی است که توسط درمانگر برای مراجعه کننده انجام میشود. تعداد جلسات آن 7 یا 8 جلسه است. هدف از برگزاری این جلسات آن است که مشکل فرد را تا حدی برطرف کرده و او را از شرایط بحرانی که در آن قرار دارد رها کند. در این بخش درمانگر به عمق خصوصیات روانی و شخصیتی فرد وارد نمیشود. هدف این است که بیمار به سازگاری نسبی با مشکلات خود دست پیدا کند. راهنمایی ساده به فرد کمک میکند که از بحران روانی که در حال حاضر در آن قرارگرفته عبور کند.
- روان درمانی تقویتی یا حمایتی
روان درمانی تقویتی یا حمایتی از راهنمایی عمیقتر است. در این شیوه روانشناس بیمار را تشویق میکند که به بیان مشکلات خود بپردازد و در مورد چگونگی پیدایش بیماری نظرات خود را بیان کند. در این مرحله بیمار عمیقاً به احساسات خود و خاطراتی که از گذشته دارد، توجه میکند. روانشناس در این فرایند به او میفهماند که قسمت عمدهای از ناراحتیهای او به طرز فکر و رفتار او برمیگردد. او بدن هیچ قضاوت و پیش داوری فرد را راهنمایی و همراهی میکند تا بتواند با تقویت خصوصیت مثبت او بر نقصهای خود غلبه کند.
سؤالات متداول
- چگونه از روان درمانی استفاده بیشتری ببریم؟
باید با درمانگر خود در زمینه بیان احساسات خود صادق باشید. باید خود واقعیتان را بودن هیچ پوشش و نقابی برای درمانگر شرح دهید. خشم و ناراحتی و استرسها بخشی از زندگی هر فرد را تشکیل میدهند و شما نیز از این امر مستثنا نیستید، صحبت از آنها میتواند به درمان شما کمک کند. سعی کنید ارتباط مفید و مؤثری را با درمان گر برقرار کنید و بهطور منظم در جلسات شرکت کنید.
زندگی روزمره مشغلههای زیادی را برای هر فرد به وجود آورده است اما شما در رعایت وقت و زمان مشاوره دقیق باشید. اگر روانشناس شما تکلیفی را برایتان در نظر گرفت حتماً تا جلسات بعدی گزارش آن را به او ارائه کنید. این اقدامات باعث میشود درمان شما سریعتر انجام شود و نتایج مطلوبتری از جلسات اخذ کنید.
- در چه صورتی جلسههای روانی درمانی نتیجه بخش است؟
درمان موفق مستلزم این است که اتحاد درمانی بین درمانگر و مراجع برقرار شده باشد. مراجعینی که از روان درمانیبه نحو احسن بهره ببرند انگیزه لازم برای ادامه درمان را پیدا میکنند. درمانگر باید با توجه به مشکل بیمار روش درمانی مناسب را برای او در نظر بگیرد، زیرا برخی از روان درمانی ها مختص مشکلات خاصی هستند. مسائل مربوط به حوزه خانواده را میتوان با روان درمانیهای ترکیبی حل کرد.روان درمانی و درمان شناختی-رفتاری برای افسردگی، خشم و اختلالهای اضطرابی مؤثرتر است.
- آیا واقعاً روان درمانی تأثیری دارد؟
بر اساس تحقیقاتی که در زمینه تأثیر روان درمانی بر زندگی افراد صورت گرفته است، مشاهده شده است افرادی که به روانشناس یا درمانگر برای حل مشکلات خود مراجعه کردهاند، توانستهاند که عملکرد بهتری داشته باشند و علائم آزاردهنده آنها بهبود پیداک رده است. تقریباً 75 درصد از افرادی که به این مراکز مراجعه میکنند، تأثیر مثبتی را از درمانها دریافت کردهاند.
روان درمانی باعث بهبود احساسات آسیب دیده فرد میشود و درد و رنجهای او را کاهش میدهد و باعث تغییرات مثبت در مغز و بدن میشود. از مزایای روان درمانی میتوان کاهش روزهای بیماری، مشکلات پزشکی کمتر، بهبود حالات و احساسات فردی و رضایت بیشتر را نام برد.
مطالب پیشنهادی:
- درمان بیش فعالی چیست؟ و 10 روش آن
- تست افسردگی چیست؟ و 3 نوع آن
- خانواده درمانی چیست؟ و 7 کاربرد آن
- سادیسم چیست و 2 روش درمان آن
- تست هوش کودکان و 8 نوع آن
- آنورکسیا چیست و 5 روش درمان آن
- تپش قلب چیست؟ و 5 راه برای مدیریت آن
- موزیک آرامبخش و 18 تاثیر آن بر سلامت روان
- روشهای افزایش اعتماد به نفس
- علائم افسردگی
منابع
