اضطراب با چه داروهایی درمان می شود؟

درمان افسردگی- داروهای ضد افسردگی

 

 

اضطراب با چه داروهایی درمان می شود؟

داروهای متعددی برای درمان انواع اضطراب استفاده می شود که از آن جمله می توان به داروهای ضد وحشت، داروهای ضد وسواس، بنزودیازپین ها، باسپیرون، آنتی هیستامین ها، SSRIها، سه حلقه ای های ضد افسردگی، پروپرانول و داروهای ضد پسیکوز با مقادیر بسیار کم اشاره کرد.
داروهای ضد وحشت ( Antipanic Drugs)
داروهای مهار کننده ی جذب مجدد سروتونین، سله حلقه ای های ضد افسردگی، مهارگرهای ضد آمین اکسیداز، سدیم والپرات و داروهای بنزودیازپینی.
داروهای ضد وسواس
داروهای موسوم به SSRIs و سه حلقه ای های ضد افسردگی، به خصوص کلومی پرامین، کربنات لیتیوم، کارمابازپین، سدیم والپرات، کلونازپام و باسپیرون.
بنزودیازپین ها
این دسته از داروها با اتصال به مجموعه ی گاما آمینوبوتریک اسید سبب جریان یافتن یونِ کلر به درون سلول های عصبی و جلوگیری از تحریک پذیری آن ها می شوند و بر اساس نیمه ی عمرشان به دو دسته ی « طولانی اثر» و « کوتاه اثر» تقسیم می شوند.
نیمه ی عمر داروهای کوتاه اثر مثل لورازپام و کلونازپام و الپرازولام بین ۶ تا ۱۵ ساعت است. داروهای طولانی اثر مثل دیازپام، فلورازپام و کلردیازپوکساید نیمه ی عمر بین ۳۰ تا ۱۲۰ ساعت دارند.
مهم ترین عارضه ی این داروها، وابستگی ( Dependency) و تحمل ( Tolerance) است؛ یعنی در طولانی مدت، بیمار به مقادیر زیاد این داروها وابسته می شود و مصرف زیاد آن ها را به آسانی تحمل می کند و در صورت عدم مصرف یا قطع دارو دچار تغییرات شدیدی مثل بی خوابی، بی قراری، عصبانیت و حتی تشنج می شود، که این مجموعه را عوارض ترک دارو ( Withdrawal Syndromoe) می نامند.
از عوارض دیگر این داروها به اختلال حافظه ی کوتاه مدت نیز می توان اشاره کرد. با هر دارویی مسمومیت ایجاد می شود و مسمومیت ناشی از این داروها باعث ایجاد حالاتی مثل گیجی، منگی، عدم تعادل، تنگی نفس و خواب آلودگی های شدید می شود. در صورت مصرف هم زمان این داروها با داروهای ضد افسردگی، مواد مخدر، الکل و بعضی داروهای ضد تشنج خطرات جدی به وجود می آید.
برای مصرف بنزودیازپین ها باید به نکات زیر توجه کرد:
خانم های باردار نباید از این داروها مصرف کنند. موارد متعددی از شکافِ کام و لب شکری شدن در جنین مادرانِ تحت درمان با داروهای ضد اضطراب مشاهده و گزارش شده است، بنابراین مصرف این داروها در زمان بارداری ممنوع است. درباره ی دوران شیردهی نیز چون داروها از طریق شیر دفع می شوند و نوزادان را خواب آلوده یا تحریک پذیر می کنند، مادران شیرده از مصرف این داروها منع شده اند. در صورتی که مادر به دارو نیاز مبرم داشته باشد نباید از شیر خود به نوزاد بدهد.
سالمندان معمولاً دچار ضعف حافظه یا فراموشی هستند، بنابراین بایستی داروهای آن ها را به نحوی علامت گذاری کنند که آن ها را به طور مکرر و منظم و طبق دستور پزشک مصرف کنند. سالمندان گاهی با مصرف مکرر این داروها دچار حواس پرتی شدید، رخوت، سرگیجه و خواب آلودگی می شوند.
درباره ی کودکان و نوجوانان بهتر است تا جایی که امکان دارد از طریق روان درمانی و جلسات مشاوره به علل و ریشه های اضطراب آنان پی برد و آن ها را برطرف کرد. البته اگر روان پزشک صلاح بداند، مصرف دارو منعی ندارد و حتی در مواردی مثل اختلالات تشنجی و بعضی از انواع اختلالات خواب تجویز آن ها ضروری است.
بنزودیازپین های موجود در بازار دارویی ایران عبارتند از:
– دیازپام ( Diazepam) قرص ۲ و ۵ و ۱۰ میلی گرمی
– کلردیازپوکساید ( Chlordiazopoxide) قرص ۵ و ۱۰ میلی گرمی
– فلورازپام ( Flurazepam) قرص ۱۵ میلی گرمی
– الپرازولام ( Alprazolam) قرص ۰/۵ و ۱ میلی گرمی
– اگزازپام ( Oxazepam) قرص ۱۰ میلی گرمی
– لورازپام ( Lorazepam) قرص ۱ و ۲ میلی گرمی
– کلونازپام ( Clonazepam) قرص ۱ و ۲ میلی گرمی
– کلورازپات ( Clorazepate) قرص ۱۰ میلی گرمی
برای جلوگیری از وابسته شدن به بنزودیازپین ها تجویز داروهایی مثل کارمابازپین با بنزودیازپین ها توصیه می شود. با این روش مقدار کم تری از داروی بنزودیازپینی استفاده می شود و از سوی دیگر عوارض ترک کاهش می یابد.

 

باسپیرون
طرز اثر باسپیرون برگیرنده های سروتونینی با بنزودیازپین ها متفاوت است. این دارو فاقد عوارض وابستگی و تحمل است، اثرات ضد تشنج و شل کنندگی عضلات دارد، وقفه ی اثر ( Lag) آن ۷ تا ۱۰ روز است ( یعنی حدود یک هفته طول می کشد تا اثر مناسب خود را نشان بدهد) و در اغلب موارد باعث خواب آلودگی نمی شود.
از عوارض جانبی آن می توان به سردرد، تهوع، سرگیجه و گاهی بی خوابی اشاره کرد.
آنتی هیستامین ها
همان طور که از نام آن ها بر می آید این داروها بر گیرنده های هیستامین نوع اول اثر می گذارند و باعث خواب آلودگی می شوند، اثرات ضد اضطرابی و خواب آلودگی دارند، سفتی عضلات را کاهش می دهند و مانع لرزش اندام ها می شوند. این داروها گاهی اشتها آوری خوبی هستند و در رفع بعضی از اختلالات جنسی نیز کاربردهای جانبی دارند.
انواع این داروها که در برگیرنده های هیستامینی نوع اول، تأثیر می گذارند عبارتند از:
– دیفن هیدرامین ( Diphenhydramine)
– پرومتازین ( Promethazine)
– هیدروکسی زین ( Hydroxyzine)
– سیپروهپتادین ( Cyproheptadine)
انواع دیگری از آن ها هم وجود دارد که برای کاستن از سرگیجه، وزوز گوش، تهوع و استفراغ نیز به کار می رود و به همین دلیل برای درمان اختلالاتی مثل ماشین گرفتگی یا دریازدگی استفاده می شود.
جالب است بدانید که داروهایی مثل لوراتادین ( Loratadine) که برای درمان سرماخوردگی به کار می رود، ضد هیستامین نوع اول و داروهایی مثل رانیتیدین ( Ranitidine)، سایمتادین ( Cimetidine) و فاموتیدین (Famotidine) که در بیماری های گوارشی کاربرد دارند بر گیرنده های هیستامین نوع دوم اثر دارد.
در اثر مصرف این داروها گاهی ممکن است سرگیجه، افت فشار خون وضعیتی و خواب آلودگی رخ دهد، در ضمن مصرف این داروها در بارداری و شیردهی توصیه نمی شود.
بعضی از این داروها را به علت کم بودن عوارض جانبی می توان برای نوجوان تجویز کرد، که مهم ترین آن ها دیفن هیدرامین، هیدروکسی زین و پرومتازین هستند، البته باید دانست که عوارض این دسته از داروها در خردسالان بیش تر از نوجوانان است.
ترکیبات مهارگر گیرنده ی بتا ( Beta.Blocker Agents)
از انواع این داروها می توان پروپرانول ( Propranolol) ، متوپرولول ( Metoprolol) ، نادولول ( Nadolol) ، آتنولول ( Atenolol) و پیندولول ( Pindolol) را نام برد.
این داروها علاوه بر درمان فشار خون بالا، تپش قلب، رفع بعضی علایم سمی بیماری تیروئید، گلوکوم ( آب سیاه) و … برای بیماری های روان پزشکی نیز استفاده می شوند. رایج ترین داروی این گروه پروپرانول است که به صورت قرص های ۱۰، ۲۰ و ۴۰ میلی گرمی در دسترس است.
موارد تجویز این دارو در روان پزشکی عبارت است از:
۱٫ اضطراب هنگام امتحان، مصاحبه، سخنرانی و غیره
۲٫ رعشه ی دست ها به علت مصرف لیتیوم
۳٫ بی قراری ناشی از مصرف داروهای ضد پسیکوز
۴٫ بازگیلری از الکل به همراه ترکیبات بنزودیازپینی
۵٫ حملات خشونت به علت اختلالات عضوی مغزی مثل سکته، ضربه ی مغزی و غیره…
۶٫ اضطراب موقعیتی که سبب کاهش کارآیی فرد در هنگام امتحان، مصاحبه، سخنرانی و غیره می شود و اغلب با ترس های اجتماعی ( Social Phobia) رابطه ی نزدیکی دارد. تجویز ۱۰ تا ۴۰ میلی گرم پروپرانول ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از حاضر شدن فرد در موقعیت اضطراب آور می تواند مفید باشد، ولی در هر حال استفاده از هر دارویی همواره منوط به اجازه ی پزشک است. بهتر است این دارو را به صورت آزمایشی چند روز قبل از روز مورد نظر استفاده کرد تا از عوارض احتمالی دارو آگاهی حاصل شود.
برای مصرف داروهای ضد اضطراب باید به چه نکاتی توجه کرد؟
خطرناک ترین کار درباره ی مصرف داروهای ضد اضطراب این است که بیمار خودسرانه و بدون مشورت با روانپزشک و در درازمدت از این داروها استفاده کند.
قطع کردن ناگهانی این داروها نیز بسیار خطرناک است و عوارض بدی در پی دارد. برای قطع کردن این داروها باید با روانپزشک خود مشورت کرد تا به مرور مصرف دارو به صفر برسد.

 

مرکز تحقیقات پزشکان و روانشناسان بوجیکا
کلینیک جامع کودک و خانواده بوجیکا، اماده ارائه خدمات نوین در زمینه های اختلالات طیف اتیسم، بیش فعالی، اختلالات یادگیری، مشکلات رفتاری، اختلالات اضطرابی، افسردگی و مشاوره خانواده می باشد.
جهت تعین وقت اینجا کلیک کنید

Leave A Reply

Your email address will not be published.

1 Comment

Leave A Reply

Your email address will not be published.